Arsacal
button
button
button


Relaties op de tocht: Wat voor toekomst voor huwelijk en gezin?

Feest H. Familie in Bennebroek en Vogelenzang

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 27 december 2015
Kerststal uit Syrië
Kerststal uit Syrië
Kerststal van de St. Jozefkerk
Kerststal van de St. Jozefkerk

Op de zondag na kerstmis viert de katholieke kerk het feest van de heilige Familie (Jezus, Maria en Jozef) en dat is vanouds een dag om stil te staan bij de betekenis van huwelijk en gezin. Relaties worden vluchtiger, huwelijken zeldzamer en dat heeft grote impact op gezinnen. Wat heeft de Kerk dan nu nog voor bood­schap? De Kerk kan haar bood­schap niet inruilen voor een andere....

De onderstaande preek heb ik gehouden in de parochiekerk in Bennebroek en op diezelfde dag in de kapel van de zusters Karme­lie­tes­sen van het Goddelijk hart in Vogelenzang, waar net twee novicen zijn ingekleed en begin januari opnieuw een jonge vrouw zal intreden.

In de St. Jozefkerk in Bennebroek was een kerststallen-expositie met groepen uit allerlei verschillende land. Hiernaast een afbeelding van een kerstgroiep uit Syrië, omdat we deze dagen natuurlijk ook bijzodner aan alle vluchtelingen denken. Zoals een van de novicen van de Karme­lie­tes­sen spontaan opmerkte: gelukkig is het niet zo koud, anders zouden ze nog doodvriezen....

Homilie

Belangrijk

Broeders en zusters,

Ik denk dat we allemaal het gezin
als heel belangrijk ervaren.
We hebben er allemaal zoveel herinneringen aan:
aan het gezin waar we zelf uit voortkomen
of het gezin wat we zelf hebben of hebben gehad:
situaties en gebeur­te­nissen die we nooit vergeten,
mooie herinneringen, dingen die pijn doen
herinneringen aan tijden van vreugde en zorg.

Ook de katholieke kerk vindt het gezin
van groot belang;
niet voor niets heeft paus Franciscus
er twee synodes
en een consistorie van kardinalen aan gewijd.
Dat heeft de paus ook wel gedaan
omdat zoveel gezinnen in problemen verkeren
en hij hen graag op enige wijze
tegemoet wil komen,
hen wil helpen om toch bij de Kerk
betrokken te blijven
en hun geloof te beleven.

Herinneringen aan de kinderjaren

Ik weet niet
in wat voor gezin U bent opgegroeid;
ik hoop dat U daar goede herinneringen
aan bewaart,
dat het jaren waren waarin met zorg en liefde
naar U werd omgekeken
en U zo begeleid werd naar volwassenheid.
Maar hoe dan ook,
of die herinneringen positief zijn of niet zo fraai,
onze kinderjaren zijn vaak werkelijk
een basis voor ons hele leven.
Daardoor werden we gevormd.
Nog als we oud zijn,
zullen we de vreugde of de pijn voelen
bij de herinnering aan die jaren.
Ik bezoek weleens iemand van in de negentig
en nog steeds doet het haar verdriet
als zij terugdenkt aan de tijd
dat haar moeder jong overleed
en aan de weerslag die dat had op het hele gezin.
Een ander bleef altijd een sterke vrouw
omdat zij in haar jeugd
zo’n basis van zelfvertrouwen had meegekregen.

Op de grens van de puberteit

Nu in deze dagen van kerstmis
het gezin van Jezus, Maria en Jozef is ontstaan
- de heilige Familie -
en we thuis het kerstfeest vieren
als feest in de huiselijke kring
en veel mensen aan de andere kant
juist in deze dagen
het gemis van een dierbare of een gezinsleven
extra voelen,
wordt ook in de liturgie
onze aandacht voor het gezin gevraagd.
We ontmoeten Jezus in het evangelie
op de grens van de puberteit:
twaalf jaar oud is Hij
en Hij gaat in de gebeurtenis die daar wordt verhaald,
voor het eerst misschien, een eigen weg,
een weg die zijn ouders verdriet doet,
die zij moeilijk vinden:
Hij blijft achter in de tempel,
terwijl de familie allang vertrokken is.
Drie dagen lopen Zijn ouders Hem te zoeken.
Daarna loopt Jezus best wel weer in de pas,
Hij is zijn ouders onderdanig,
een gehoorzame jongen.
Maar op dat moment daar in die tempel van Jeruzalem
werd het voor Maria en Jozef
wel heel duidelijk dat dit Kind
niet van hen was, niet hun bezit,
zij zien daar
dat Hij groter is dan henzelf,
dat zij Hem moeten respecteren in wie Hij is,
dat Hij een eigen roeping en levensweg heeft,
dat zij Hem los moeten laten.

Dienend Ouder­schap

Dat gold voor Maria en Jozef natuurlijk heel bijzonder
omdat Jezus
wel naar de menselijke natuur
het kind van Maria is,
maar Hij is ook Gods Zoon,
die mens geworden is
en ons leven is komen delen.
Maar ergens geldt dit ook voor iedere ouder:
een kind is aan de ouders toevertrouwd
niet om het te bezitten
of om er zelf iets aan te hebben.
Opvoeden is begeleiden en los laten.
Het zal natuurlijk vaak gebeuren
dat een kind vreugde geeft aan de ouders,
maar die taak van de ouders is een dienst
aan een kwetsbare, kleine mens,
die de wereld nog moet ontdekken
en door zijn ouders geholpen moet worden
om uit te groeien.
Hopelijk zal dat kind een mooie, evenwichtige,
goede en gelovige persoon kunnen worden.
Ouder-zijn, vader of moeder,
is de mooiste aardse taak die een mens
ten opzichte van een andere mens kan hebben.
Het is daarom te hopen
en we willen ervoor bidden
dat ouders met hart en ziel
vader en moeder zullen kunnen zijn.
dat het hun vreugde en dankbaarheid mag geven.

Enkele cijfers....

Het gezin heeft het vandaag niet gemakkelijk
14 % van de kinderen groeit op
in een één-oudergezin;
bijna 10 % van de gezinnen is een samengesteld gezin,
dus met kinderen uit verschillende relaties;
het aantal echtscheidingen was in 2014
opnieuw gestegen tot meer dan 35.000;
dat komt erop neer
dat 40% van de huwelijken nu in een echtscheiding eindigt;
er zijn ook steeds meer ongehuwde paren met kinderen,
nu zijn dat in Nederland meer dan 215.000 paren
en bij hen ligt het percentage van uit elkaar gaan
nog hoger dan bij de huwelijken.

Al deze factoren maken
dat kinderen in onze tijd
in een veel minder stabiele situatie opgroeien,
dat de behoeft aan duidelijkheid en zekerheid,
aan bescherming en veiligheid
die een kind heeft,
de behoefte dus aan een vaste basis,
vaak niet vervuld kan worden.

Het huwelijk als sacrament

Voor de katholieke kerk
is en blijft het onverbreekbare huwelijk
de roeping en het ideaal,
“totdat de dood ons scheidt”.
Dat huwelijk is voor ons een sacrament
en dat wil zeggen:
een genade, geen gevangenis,
ook niet een doffe plicht of zo,
maar een beeld van de liefde
die God voor ons heeft
en van de trouw die Hij ons belooft.
We horen het Hem iedere keer weer zeggen
als wij de heilige Eucha­ris­tie komen vieren
- en daar ligt ons inspiratiemodel -:
Dit is mijn lichaam, dit is mijn bloed voor U,
een nieuw en altijddurend verbond.
Dit houdt ook in dat goede relatie­vor­ming,
de ander aanvaarden zoals die is
en ‘meer geven dan nemen’
erg belangrijk zijn.

Oordelen?

Dat betekent niet dat we moeten oordelen
over situaties van mensen
voor wie dit allemaal niet mogelijk bleek;
dat doet vaak heel veel pijn;
liefde en trouw in het huwelijk
moet je nu eenmaal samen doen,
je kunt het niet alleen,
het leven gaat soms anders dan we wensen.

Relatie is een dagelijks werkwoord,
signalen oppakken,
niet wachten tot het huis van de relatie
in de brand staat.

Basis

En altijd is het goed
dat we ons realiseren
hoe belangrijk die taak van ouders is
en hoe het van goede invloed
op hun hele leven zal zijn
als kinderen thuis
een goede vaste basis kunnen vinden.

Vanuit die goede basis van thuis
zal een opgroeiend kind of een jongere
veel steun ondervinden
bij de keuzes
die hij of zij zal moeten maken
en waarin die jongere zijn of haar
eigen weg en roeping moet gaan ontdekken.

Aandacht voor relatie­vor­ming

Een van de punten van de synode
was dat er in de Kerk meer aandacht moet zijn
voor de vorming van relaties
en de begeleiding daarin
en dat het goed is
om een voor­be­rei­ding op het huwelijk aan te bieden
die ook daarvoor aandacht heeft.

Van harte bidden we vandaag
dat God de gezinnen zal zegenen
zodat zij een goede basis kunnen zijn,
een goed nest
om vandaar
uit te kunnen vliegen.

Amen

Terug