Arsacal
button
button
button


“Look up here, I’m in heaven”

David Bowie en de bruiloft van Kana (tweede zondag door het jaar C)

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 17 januari 2016

Op zondag 17 januari was ik voor de H. Mis in de parochiekerk in Vogelenzang, waarbij we samen enkele liederen zongen. Een zestigtal gelovigen was naar de Eucha­ris­tie­viering gekomen, waarbij we het evangelie van de bruiloft van Kana overwogen.

Homilie

Over en uit

Het is op.
“Er is geen wijn meer”,
zegt Maria tegen Jezus in het evangelie van vandaag.
Geen wijn meer, dat wil zeggen:
het feest gaat als een nachtkaars uit.
Want wijn is de enige drank op een feest
in Jezus’ tijd.
Je kon niets anders bestellen.
Het is dus echt helemaal op.
Dat wil zeggen:
wat mensen in te brengen hebben
is volledig uitgeput,
er is geen oplossing meer.
Het feest is gewoon afgelopen.

Dit verhaal van de bruiloft van Kana
gaat eigenlijk over ons leven
en de liefde van God.
Want zo gaat het ook in het leven van mensen:
soms is het echt op,
dan zie wij het niet meer zitten,
we weten niet hoe het verder moet.
Weg vreugde, weg uitzicht, weg hoop.
Het kan gaan om ons werk, het bedrijf,
de relatie, het gezin, de gezondheid,
onze westerse beschaving en cultuur,
of wat dan ook,
dat we niet zien hoe het verder moet,
hoe het door kan gaan.
Het is op.

Wij komen aan grenzen...

Uiteindelijk is die menselijke ervaring
dat we aan onze grenzen komen,
dat het op een gegeven moment “op” is,
een algemeen menselijke,
we krijgen daar allemaal mee te maken,
want het is precies wat we ervaren
als we ouder worden.
Dan merken we
dat we sommige dingen niet meer kunnen,
dat ons lichaam begint te haperen,
dat mensen wegvallen,
dat de horizon van ons aardse bestaan
naderbij komt.

Uitvaart op maat

Veel mensen vinden we dat
niet zo prettig om over te praten,
ze stoppen dat liever een beetje weg
en doen alsof het niet bestaat.
Ik las op de website van een ondernemer
die allerlei rituelen en ideeën
voor uitvaarten aanbiedt bij­voor­beeld
de volgende woorden:
“Steeds vaker wordt bij een uitvaart
het leven gevierd,
soms zelfs heel uitbundig”.
Hij maakt reclame voor een viering van het leven
dat achter de rug is.
Een vrolijk feestje
omdat het “op” is.
Maar er is natuurlijk gewoon toch
iemand gestorven.
De klant kan bij deze ondernemer
een uitvaart op maat en naar wens bestellen,
je kunt het zo gek niet bedenken
of die ondernemer kon het wel leveren.
Het enige ritueel wat ik niet kon vinden
op die website
was een kerkelijke uitvaart....

David Bowie

Vorige week, een dag voor zijn 69e verjaardag
en een paar dagen voor zijn overlijden
bracht David Bowie
de single “Lazarus” uit.
We kennen het verhaal van de rijke vrek
en de arme Lazarus.
De rijke vrek viert feest,
hij leek nooit iets te kort te komen,
bij hem was het nooit op.
Alleen, hij was helemaal opgesloten
in zichzelf, zijn eigen rijkdom,
hij vierde het leven, zijn eigen leven,
met feesten, dag aan dag.
Het was nooit genoeg
en er was ook altijd genoeg.
Maar toen gebeurde het,
ook voor hem kwam het uur
dat het op was
en de rijke vrek ziet dan
vanuit zijn plaats van foltering
de arme Lazarus in de hemel,
die arm en gewond en door niemand gekend
voor zijn poort had gelegen.

“Look up here, I’m in heaven",
zingt David Bowie dan
I’ve got scars that can’t be seen
I’ve got drama, can’t be stolen
Everybody knows me now”.

Lazarus is in de bijbel ook
de broer van Maria en Marta,
die door Jezus wordt opgewekt uit de dood.

Lazarus

Die figuur van Lazarus,
die door David Bowie wordt opgeroepen,
staat dus tegelijk voor het menselijk tekort,
voor de schrammen
die wij oplopen in ons leven,
voor het feit dat we het uiteindelijk
zelf niet redden,
dat wij maar arme bedelaars zijn
en die Lazarus staat voor het Leven
met een hoofdletter,
het Leven in de hemel
dat een gave is,
dat wij onszelf niet kunnen geven.
Dat is hoe het verder gaat
als het menselijk gesproken “op” is.

Diepere betekenis

Het evangelie van de bruiloft van Kana
dat we vandaag hebben gehoord,
is dus niet zomaar een aardig verhaal;
het gaat de evangelist Johannes hier
om een diepere betekenis.

Het evangelie begint in de bijbel
met woorden die vandaag in de lezing
zijn weg gelaten
maar die er toch niet zomaar staan:
“Op de derde dag” staat er
was de bruiloft van Kana.
Er is geen eerste of tweede dag
maar dit doet denken aan de verrijzenis van Jezus:
“De derde dag is Hij verrezen”.
En op het einde van het verhaal lazen we
dat Jezus in het wonder van Kana
Zijn heerlijkheid had geopenbaard.
Dit verhaal gaat over
dat het leven doorgaat
na de dood.
Het gaat dus niet alleen om die wijn.
Die heeft een betekenis.
Het is een enorme overvloed
die Jezus hier geeft:
zes kruiken van ieder honderd liter,
zeshonderd liter wijn
van de allerbeste kwaliteit.
God geeft ons overvloed aan leven.
Jezus laat het feest doorgaan
veel beter en veel overvloediger
dan wij mensen dat kunnen.

Zelfs wij...

Wij leven in een welvarende maat­schappij,
wij wonen in een van de vijf rijkste landen
ter wereld,
er is hier rust en vrede
en dat wordt steeds uitzonderlijker
in een wereld vol geweld
en mensen die moeten vluchten.
Toch ervaren ook wij
dat het soms op is
en dat we er echt doorheen zitten.
Eenzaamheid is in onze samenleving
een groot probleem
en veel mensen lopen tegen hun grenzen op
omdat het leven stress-vol is.
Voor ons allen komt de dag
dat we onze ogen voorgoed zullen sluiten.

De kern van de bood­schap van Jezus is
dat dit einde niet het einde is,
dat God een feest en leven geeft
als het menselijke feest op is, afgelopen,
dat we niet geschapen zijn
om als een nachtkaars uit te gaan,
dat de mensen die wij missen
niet voorgoed verdwenen zijn.

Zij geloofden in Hem

Aan het eind van dit evangelie
stond nog een enkele zin
over de reactie van de apostelen:
“Zijn leerlingen geloofden in Hem”.
Het geloof in het eeuwige leven
maakt ons leven anders.
Dat is te zien
wanneer ik het overlijden
van gelovige mensen meemaak.
De rust en de vrede waarmee zij afscheid namen,
het vertrouwen en de overgave
hebben mij telkens weer getroffen.

Zo mogen wij leven
met toekomst voor ogen,
juist als het menselijke “op” raakt,
komt het goddelijke naar voren.

Het eeuwig leven hoort
bij ons leven hier op aarde,
het is ons uitzicht,
en het is onze band
met allerlei dierbare mensen.
Zo mogen we leven met verwachting:
het mooiste komt nog....
Amen

Terug