Arsacal
button
button
button


Oordelen? Zijn antwoord is eerst stilte

Vijfde zondag van de veertigdagentijd C

overweging_preek - gepubliceerd: dinsdag, 15 maart 2016
De overspelige vrouw, Sebastiano Conca (* 1680)
De overspelige vrouw, Sebastiano Conca (* 1680)

Op de vijfde zondag van de veertigdagentijd heb ik het R.K. centrum ‘op weg naar mens-wording’ La Vie in Zeewolde bezocht, waar ik de heilige Eucha­ris­tie heb gevierd met Elizabeth Duet, mede­wer­kers en vrienden van het Centrum waar een geestelijke begeleiding wordt geboden om mensen te helpen de mens te zijn die zij werkelijk zijn, meer mens te worden.

Tijdens de Eucha­ris­tie heb ik de volgende homilie gehouden naar aanleiding van het evangelie van de overspelige vrouw (Jo. 8, 1-11).

Homilie

Geïnspireerd

Dit stukje evangelie
vinden we niet in de oudste hand­schriften van de bijbel
en ook niet bij de Griekse kerkvaders.
Waar­schijn­lijk heeft deze mooie geschiedenis
dus niet in de oudste versies van het evangelie gestaan.
In sommige niet-katholieke bijbels
wordt het daarom weggelaten of tussen haakjes gezet.
Toch heeft de katholieke Kerk hierover niet geaarzeld:
het behoort tot de heilige Schrift,
deze woorden zijn door de heilige Geest geïnspireerd,
ze zijn het woord van God.
Wellicht is dit stukje er later bij gevoegd,
maar het geeft precies de geest van Jezus weer:
een geest van barm­har­tig­heid en vergevingsgezindheid.
"Ga heen en zondig van nu af niet meer".

De fouten van anderen

Toegeven dat je iets verkeerd hebt gedaan
is voor ons mensen vaak moeilijk.
Iemand verdedigt zijn eigen standpunt,
zijn eigen handelwijze;
weinig mensen weten hun eigen fouten op te noemen.
Betekent dit dat de meeste mensen geen fouten maken,
of hebben ze te weinig zelfkennis?
Bijna iedereen weet wel een aantal fouten en tekort­ko­mingen
van een ander op te noemen.
Zelfs van een goede kennis, vriend of vriendin
weten we wel bepaalde nadelen.
Vele gesprekken gaan over de min­punten van anderen.
Met roddelbladen wordt een fortuin verdiend.

Wegpraten, wegstoppen...

Ook komt het nogal eens voor
dat mensen hun eigen minder goede kanten
eigenlijk wel zien,
maar ze wegpraten:
er zijn zoveel ergere dingen.
Het is begrijpelijk,
maar toch is het jammer
als mensen altijd naar een ander wijzen,
komen we natuurlijk nooit verder
en gaat de wereld niet vooruit.
Het meest vruchtbaar is toch wel:
als we onszelf eens aanwijzen
en de vinger eens op de zere plek bij onszelf leggen!
En dat is meestal een plek
die te maken heeft met een verwonding,
een geestelijk litteken
dat we zelf hebben opgelopen.
Verbeter de wereld,
begin bij jezelf!
Durf naar jezelf te kijken,
niet oordelend en veroordelend
maar met de barmhartige blik van Jezus.

Niet uit angst, niet voor de beloning

En doe het dan niet uit angst voor de hel,
doe het zelfs niet
om de beloning van de hemel te krijgen;
doe het gewoon uit liefde
tot Hem die voor ons en voor deze wereld
zo veel geleden heeft.

Het antwoord is stilte

Daar staat die vrouw dan
met allemaal mannen om haar heen
die oordelen
en haar te kijk stellen,
haar vast pinnen op haar gedrag,
Was het goed wat zij had gedaan?
Dat is het niet wat Jezus zegt,
Hij vraagt haar niet meer te zondigen.
Maar het oordeel van de schriftgeleerden
is er op gericht
haar bij die zonde te bepalen,
dat het definitieve in haar leven te laten zijn.
Jezus’ antwoord is allereerst de stilte,
Hij antwoordt niet,
Hij oordeelt niet
en door die stilte die er valt,
komt er ruimte voor Gods aanwezigheid,
voor een diepte
die het niveau van de oppervlakkige emoties verlaat.

Oordelen... naar twee kanten

Mensen oordelen vaak hard.
Mensen zeggen nogal eens gauw iets
dat anderen diep kan kwetsen.
Dat kan onszelf ook overkomen,
een hard, veroordelend woord
is er zo uitgefloept.
Dat woord komt er vaak uit door emotie,
een kwaadheid, teleur­stel­ling, agressie.
Soms wordt juist iets goedgepraat,
wordt iets begrijpelijk gevonden,
wordt iets weg gepraat.
Ook dat is oordelen,
ook dat is oppervlakkig
en dan wordt wat verkeerd was
niet serieus genomen..
Jezus zegt: “Ook ik veroordeel U niet”
en Hij zegt het ook aan ons:
"Oordeelt niet opdat gij niet geoordeeld worde";
dat betekent niet alleen dat wij niet het recht hebben
iemand te veroordelen om wat hij of zij heeft gedaan;
het betekent ook dat wij niet het recht hebben
om het goed te praten.

Het oordeel overlaten

Wij moeten het oordeel aan God overlaten,
die de harten, de intenties
en de geschiedenis van mensen kent
als geen ander.
Wij weten van sommige dingen
die we hebben gedaan
dat ze niet goed zijn;
God zelf leert ons van sommige dingen
dat ze goed zijn of slecht.
Ook voelen we dat vaak in onszelf al aan
dat iets toch niet zo goed is
of juist wel.
Maar zelfs als we een medemens kwaad zien doen
of als we zelf te kort zijn geschoten,
is het nog goed om te bedenken
dat we het oordeel aan God moeten overlaten,
dat Hij alleen de gezindheid van iemands hart
kan beoordelen.
We moeten het oordeel aan God overlaten.
Aan de andere kant
moeten we ook geen situatie scheppen
waarin verkeerde dingen
in feite worden goedgekeurd.
Dan verduisteren we de bood­schap van Jezus.

De paus en vrouwen die abortus deden

En bovenal is er barm­har­tig­heid en vergeving,
zoals Jezus die geeft aan de overspelige vrouw
die voor Hem staat.
Die vergeving is er voor iedere mens.
Een mooie samenvatting
van de houding van dit evangelie
vond ik in de encycliek "Evangelium vitae"
van de heilige paus Johannes Paulus II.
Het is een stukje waarin hij zich richt
tot vrouwen
die een abortus hebben ondergaan.
Daar staat:
"De Kerk beseft dat uw beslissing
door uiteenlopende factoren beïnvloed kan zijn
en zij twijfelt er niet aan
dat deze beslissing meestal pijnlijk en ontredderend was.
De wond in uw hart is wellicht nog niet geheeld.
Wat gebeurd is, was en is beslist verkeerd.
Maar wees niet wanhopig.
Probeer liever te begrijpen
wat er gebeurd is en zie dat eerlijk onder ogen.
Als U dat al niet gedaan heeft,
 geef u nederig en vol vertrouwen over
aan het berouw.
De Vader van genade
zal U vergeving schenken en vrede,
in het sacrament van verzoening".

Barmhartige blik

We zijn allemaal geplaatst
onder de barmhartige,
liefdevolle blik van Jezus.

Barm­har­tig­heid en vergeving
is er voor ieder van ons.

Hij kent ons,
Hij doorschouwt ons hart.

Wanneer we Zijn barmhartige blik
in ons laten binnenkomen,
zullen we zelf geholpen worden
om het harde oordelen te verlaten
en ook het vergoeilijken van dingen:
alles staat onder de stralen van Zijn liefde.
Naarmate we zelf ervaren hebben
hoezeer we leven van Zijn barm­har­tig­heid,
zullen we van daaruit zelf weer
barmhartig kunnen zijn voor anderen,
zoals Jezus het heeft voorgedaan:
"Ga heen en zondig van nu af niet meer".
AMEN.

Terug