Arsacal
button
button
button


Wat maakt je gelukkig?

Zaligsprekingen, 4e zondag door het jaar A

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 29 januari 2017
Maria is de weg van de zaligsprekingen gegaan
Maria is de weg van de zaligsprekingen gegaan

De zaligsprekingen zijn een soort evangelische grondwet, de kern van de weg die Jezus tegen de erfschuld in is gegaan... Deze zondag stonden die zaligsprekingen in de liturgie van het Woord centraal.

Homilie

Groot is je loon

Vandaag hebben we
naar een belangrijk evangelie geluisterd.
Want we hebben precies gehoord
wie er door Jezus worden zalig geprezen,
dat wil zeggen:
wie het echte geluk te pakken hebben,
van wie Jezus belooft
dat hun loon groot zal zijn in de hemel.
Als je zo'n mens bent
als die in deze zaligsprekingen worden genoemd,
dan zul je je loon in de hemel ontvangen.

Zalig zijt gij...
Wij zouden zeggen: "Echt gelukkig ben je...".
Wanneer ben je werkelijk gelukkig?
Wanneer zou je je echt gelukkig voelen?

Wat is geluk?

Je hebt daarin allerlei niveau's,
allerlei gradaties van geluk.

Materie?

Kijk bij­voor­beeld naar de reclame:
allemaal gelukkige mensen worden ons daar voor getoverd.
Ze zijn blij omdat ze een bepaald product gebruiken,
bepaalde kleding dragen,
een levens­ver­ze­ke­ring hebben afgesloten,
een bepaald merk auto hebben gekocht
en ga zo maar door.
Soms kan dat helpen:
bij­voor­beeld: iemand heeft weinig zelfvertrouwen;
het feit dat hij die kleding draagt
of in die auto rijdt,
kan maken dat hij voelt dat hij er toch een beetje bij hoort.
Maar we zullen het er misschien gauw over eens kunnen worden
dat je toch gelukkiger leeft
als je dat niet nodig hebt,
als je net zo goed gelukkig bent met als zonder
die auto, die kleren, die producten.

Waardering?

We zouden ons ook gelukkig kunnen voelen
als we waardering ontvangen,
als mensen ons vriendelijk en goed bejegenen.
En natuurlijk: waardering en aandacht voor elkaar is heel belangrijk,
iedere relatie verschraalt als er geen aandacht is
en hartelijkheid;
en als je je werk goed en met zorg doet,
is het heel terecht als je ook eens een complimentje krijgt.
Toch worden we het er misschien ook wel weer gauw over eens,
dat je beter af bent
als je daar niet te zeer van afhankelijk bent,
als je geluk daar niet te zeer van afhankelijk is.
Misschien hebt U dat ook wel, dat U denkt:
die keek me niet aan, daar en daar,
ze mag me zeker niet,
wat denkt ze wel
of wat is er toch?
Zou het niet fijn zijn
als je daar niet zo'n last van had?

Het dierbaarste...

Maar als iemand zich echt zorgen maakt over een eigen kind
of iemand die heel dicht bij haar of hem staat,
of als je een dierbaar iemand moet missen,
is het nog weer anders:
dan valt al het andere in het niet,
het wordt heel onbelangrijk,
je kunt je zelfs niet voorstellen
dat je je daarover druk hebt gemaakt.
Maar ook dan ben je weer het beste af
als je het weet af te staan, weet over te geven.

Niet gehecht zijn...

Welnu, heel het leven is een soort proeftijd,
een voor­be­rei­dingstijd:
het eigenlijke komt hierna.
Dit leven is een soort wachtkamer
voor de mooiste ontmoeting van je leven,
voor een feest van altijddurend geluk.
En alles wat we hier bezitten is maar tijdelijk,
we moeten het weer loslaten
en daarom leven we het fijnste en gelukkigste
als we er niet te veel aan vast zitten,
als we proberen niet gehecht te zijn
aan aardse, materiële dingen,
aan alles wat toch voorbij gaat.

Wie niet veel nodig heeft,
is gauw tevreden en gelukkig.

Niet gesettled

Jezus prijst daarom vandaag al die mensen "zalig"
die hier op aarde niet gesettled zijn,
maar altijd de gedachte met zich mee dragen
dat we hier maar voorbij­gangers zijn,
op weg naar iets beters.

Zalig de armen van geest, zegt Jezus allereerst.
Je kunt letterlijk "arm" zijn, geen bezit hebben;
je kunt ook "geestelijk" arm zijn
als je gemakkelijk afstand kunt doen
van materiële bezittingen,
er niet aan gehecht bent.

Zalig de treurenden

Zalig de treurenden, zegt Jezus dan.
Hiermee worden de mensen bedoeld
die beroofd zijn van wat hun kostbaar en dierbaar is,
maar hun lot vol overgave in Gods handen leggen.
Zij zullen troost ontvangen.

Zalig de zachtmoedigen

Zalig de zachtmoedigen:
degenen die niet met macht en geweld
zich een plaats proberen te veroveren.
Zoals God eens aan de Joden het beloofde land heeft gegeven,
zo zal Hij dat andere land van belofte, de hemel,
geven aan zachtmoedige mensen.

Zalig de barmhartigen en vredebrengers

Ongeveer hetzelfde betekent het
als Jezus de barmhartigen en de vredebrengers zalig prijst:
het zijn de mensen die niet met intriges,
met gekonkel en leugens en ellebogenwerk
de beste plaatsen voor zichzelf
proberen te veroveren:
zij zijn Gods kinderen
en krijgen hun beloning in het hiernamaals.

Zalig de zuiveren van hart.

Zuiver van hart ben je
als je eerlijk bent en oprecht,
als je een doorzichtig, transparant mens bent,
zonder verborgen bijbedoelingen.

Zalig die vervolgd of belasterd worden

Zalig ook degenen die vervolgd worden
om de gerechtigheid
of lasterlijk van kwaad worden beticht.

Het zijn mensen
die op een gegeven moment in hun leven
voor een keuze kwamen te staan:
blijf ik nu eerlijk en oprecht,
dan verlies ik iets of krijg ik iets niet,
dan werkt dat in mijn nadeel;
probeer ik het toch te bereiken,
dan word ik oneerlijk en onoprecht.
Moet ik het halen, koste wat kost
of blijf ik op de eerste plaats toch
een mens op weg naar God?

Later...

Jezus prijst de mensen zalig
die dan hun carrière, hun positie,
hun geld of hun goed los durven laten,
hun verlies over durven geven,
omdat alles op aarde maar te leen is
en de beloning hierna pas komt.

Terug