Arsacal
button
button
button


Een drukke familiedag in Heiloo

lezing over advent, kerstmis en kersttijd

overweging_bezinning - gepubliceerd: zondag, 15 december 2019

Zondag­mid­dag 15 de­cem­ber was ik in Heiloo voor de familie­dag voor een catechese/lezing voor de ouders over alles wat met kerst­mis en de ker­ke­lijke vie­ring van dat feest te maken heeft. Daarna heb ik samen met de gezinnen de heilige Mis gevierd en gepreekt over het thema van deze zon­dag. Het was een mooie bij­een­komst met veel gezinnen en kinderen, zo'n goede honderd.

Advent

De lezing ging over de Advents- en de kerst­tijd. We ston­den stil bij de grote Advents­fi­gu­ren: de profeet Jesaja (* 765 v Chr., zie bijv. Jes 7 en Jes. 11 ) met zijn teksten die voor ons de ver­wach­ting van de messias uitdrukken; Johannes de Doper die verwees naar de Komende en opriep tot een gees­te­lij­ke voor­be­rei­ding op Zijn komst en Maria, de moeder die haar Kind verwacht.

Advents­sym­bolen

Bij de Advents­tijd horen ver­schil­lende bij­zon­dere vie­rin­gen en symbolen, zoals de Advents­krans die sinds het begin van de 19e eeuw toepas­sing vond in Duits­land en zich daarna verspreidde; de ronde vorm is beeld van God: oneindig, zonder begin en eind; de kaarsen dui­den de tijd aan tot kerst­mis. In de Advent wordt op veel plaatsen de Gulden Mis gevierd: een |Mis 's morgens vroeg zonder electrisch licht en met veel kaarsen. Vroeger vond - en nu nog in de bui­ten­ge­wone vorm van de liturgie - die plaats op Qua­ter­tem­per woens­dag toen het evan­ge­lie van de bood­schap van de engel werd gelezen; nu wordt die op een zater­dag gevierd of op 20 de­cem­ber als het evan­ge­lie van de bood­schap aan Maria wordt gelezen. Deze Mis wordt ook: Rorate-Mis of schippersmis genoemd en in het Westvlaams: Duivekedaalsmisse: het evan­ge­lie van de bood­schap van de engel werd gelezen met een los­ge­la­ten duif. In abdijen vindt op die dag een speciale preek van de Abt plaats: de Homilie super missus""(over het evan­ge­lie van de bood­schap aan Maria). Bernardus van Clairvaux heeft die vele keren gehou­den en die preken van hem zijn zeer bekend en wor­den in het brevier ook gelezen..

Kerst­feest en kerst­stal

Het kerst­feest wordt fees­te­lijk door de Kerst­stal: in Greccio voor het eerst door de H. Fran­cis­cus gemaakt (1223). Dit jaar verscheen een brief van paus Fran­cis­cus om daaraan te her­in­ne­ren en het belang van de kerst­stal in her­in­ne­ring te roepen.

Kerst­boom

De Kerst­boom heeft een zekere oorsprong in hei­dense tijd: groene takken (= levende takken) boden in de donkerste nachten bescher­ming tegen de dood en het kwaad; in 1509 ontstaan in Elzas en Zwarte Woud, werd de kerst­boom het kerst­sym­bool van de pro­tes­tan­ten (die mochten geen beel­den) door toedoen van Maarten Luther, die de populari­teit van de kerst­stal niet graag zag. Eind 19e eeuw kwam de kerst­boom ook in katho­lie­ke kerken. Het symbool wat erin te zien is: een ver­wij­zing naar de Boom des levens en naar Christus die door het hout van het kruis ons heeft verlost. Cadeautjes geven met Kerst werd eveneens door Maarten Luther bevorderd, die het Sint Nicolaas­feest te Rooms vond.

Drie Missen

Naast de Vigiliemis, kent het eigen­lijke kerst­feest drie missen, die door iedere priester alle drie gece­le­breerd mogen wor­den: de nachtmis (geboorte), dage­raads­mis (de herders) en de dagmis (over­we­ging van het mysterie).

Datum kerst­feest

25 de­cem­ber is niet geschied­kun­dig de geboorte­dag van de Heer; het kerst­feest wordt sinds de vierde eeuw gevierd en is een kers­te­ning van het zon­ne­wen­defeest ter ere van Sol Invictus (de onover­win­nelijke zon).

Drie kerst­hei­ligen

Daarna komen drie heiligen: Stefanus (26 de­cem­ber), Johannes (27 de­cem­ber) en Onnozele kinderen (28 de­cem­ber). Deels zijn deze feesten ouder dan het kerst­feest. Deze drie heiligen huldigen de pas­ge­bo­ren koning: Stefanus doet dat in Woord en le­vens­of­fer (bloed­ge­tui­ge: daad), Johannes door het Woord (maag­de­lijke heilige; evan­ge­lie en apocalyps), de Onnozele kinderen door het le­vens­of­fer (daad) (maag­de­lijke mar­te­la­ren), aldus de heilige Bernardus. Stefanus was de eerste marte­laar, Johannes spreekt over het Woord dat is vlees gewor­den; Onnozele Kinderen zijn verbon­den met het kerst­ver­haal.

Terug