Arsacal
button
button
button


Ga voor het meest wezenlijke, zoek de kern...

Kerstfeest van Sant' Egidio en Nachtmis in de kathedraal

overweging_preek - gepubliceerd: woensdag, 25 december 2019
kerstmaaltijd met de armen bij Sant'Egidio
kerstmaaltijd met de armen bij Sant'Egidio
De kathedraal stroomt vol voor de nachtmis
De kathedraal stroomt vol voor de nachtmis
kerstmaal van sant' Egidio
kerstmaal van sant' Egidio

Op kerst­avond was ik eerst bij de maaltijd van het kerst­feest voor de armen van Sant' Egidio in de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam en daarna voor de beide nachtmissen met ons kathedrale koor in de kathedraal (zie hieronder de preek). Voor Sant' Egidio was het niet de enige ac­ti­vi­teit op die dag: het aantal vrij­wil­lig­ers dat met Sant' Egidio verbonden is, breidt zich uit en dat is aanleiding om meer te doen...

Sant' Egidio was die dag ook al voor viering en ontmoeting in de jeudgevangenis geweest, in de garage in Amsterdam Zuid oost waar veel onge­do­cu­menteerden zijn en er was een viering voor de ouderen en gehandicapten in een zorg­cen­trum. En daarna dus de kerstmaaltijd voor de armen en de nachtmis. Die kerstmaaltijd wordt volgens de spiri­tua­li­teit van Sant' Egidio in de kerk gehouden om te laten zien dat onze vriend­schap met de armen eredienst is. Inderdaad waren er veel vrij­wil­lig­ers om te helpen waaronder veel nieuwe mensen, onder wie Tijs van den Brink.

De nachtmissen in de kathedraal waren weer prachtige vieringen, feestelijk opge­luis­terd door het kathedrale koor onder leiding van Sanne Nieuwenhuijsen met dr. Ton van Eck aan het orgel. Het koor zong onder meer de Missa Sancti Nicolai van J. Haydn. Op twee advents­zondagen worden gereserveerde plaatsen voor de nachtmissen uitgegeven maar die waren al de eerste zondag weg; veel mensen hadden waar­schijn­lijk de indruk gekregen dat je een kaart moest hebben om binnen te komen. In ieder geval bleef een deel van de extra neergezette stoelen nu leeg. Dat deed niets af aan de schoonheid van de liturgie in een dus op zich volle kathedraal.

HOMILIE

Zo anders...

Ons leven is wel heel anders
dan het leven waarover we in het kerstverhaal horen:
een keizer die een besluit afkondigt,
mensen die op weg gaan op een ezeltje,
armoe troef,
alles heel primitief,
terwijl wij in een volkomen andere wereld leven:
de digitale wereld met Ipad en smartphone,
sociale media en snelle verbindingen
in een vol en druk bestaan
in een maat­schappij gericht op het individu,
die wereld vormt vaak veel meer onze realiteit.
Kunnen wij nog iets met het kerstverhaal?
Heeft Jezus Christus,
Kind van Maria,
dat nog niet spreken kan,
geboren in een stal,
heeft Hij ons toch iets te zeggen?

Een eerste antwoord


Een eerste antwoord krijgen we eigenlijk al
op die momenten van ons leven
dat alles wat ik zojuist noemde
- heel die drukke wereld met al zijn faciliteiten -
ons niet zo veel te zeggen heeft.
Dat gebeurt vooral op momenten
van groot geluk
- liefde, nieuw leven, een pasgeboren kind -
of van verdriet
- verlies, pijn, sterven, gemis aan uitzicht, eenzaamheid -
als het aantal volgers op Instagram
je echt niet meer interesseert.

Breek eruit!


En kijk ook eens om je heen:
zo’n 3 à 400.000 kinderen in Nederland
en 600.000 gezinnen
leven onder de armoedegrens
en acht procent van de mensen
voelt zich erg eenzaam,
onder de oudste groep is dat zelfs 62%!
De snelle, rijke wereld van de mens
die zelf wel alles regelen kan,
is niet de wereld van alle Nederlanders.
Wie het goed heeft
doet er goed aan
regelmatig
uit die rijke bubble te breken.

Lang voorzegd


Goed dat u er bent
om dit kerst­feest mee te vieren.
Jezus Christus is geboren
in de stal van Bethlehem.
Zijn geboorte stond al
in de sterren geschreven:
honderden jaren voor Christus
had de profeet Jesaja het al over
de maagd die een kind zou baren
en was er bij oosterse geleerden als Zarathustra
al sprake van een bijzondere ster,
die de verlosser aan zou kondigen;
die ster wijst aan wijzen uit het oosten
de weg naar het Kind;
en ook boven de stal
flonkeren sterren
in die winter­nacht,
waarin het Kind geboren werd.

Geen ster

toch is dat Kind zelf absoluut geen “ster”
en Maria en Jozef ook niet.
Ze zijn allemaal eenvoudige mensen
en het zijn ook verder veel gewone mensen
die bij dit kind te vinden zijn:
herders met hun kudden,
randfiguren in de maat­schappij van toen.
En het is een stal waar het kind geboren wordt,
geen vijfsterren hotel,
geen prestigieuze tower met gouden kranen,
alles is zonder de macht en zonder het aanzien
waarmee de groten der aarde zich omringen.
Deze pasgeboren koning
s duidelijk geen koning
in enige menselijke betekenis van dat woord.

Maar de hemel is er volop bij betrokken:
engelen zingen en brengen de bood­schap,
de glorie van de Heer omstraalt hen allen.
“Heden is U een redder geboren”!

Dat was daar niet

Het is voor ons mensen van deze tijd
best wel wat moeilijk geworden
om even niet op je smartphone te kijken
en bij die kribbe neer te knielen,
zoals de herders dat hebben gedaan.

Wij zijn eraan gewend geraakt
dat we veel in korte tijd kunnen doen;
daar in die stal gaat alles traag.
Wij zijn eraan gewend geraakt
dat we controle hebben, grip op de gebeur­te­nissen;
daar was geen controle:
na lang zoeken was er een stal gevonden
omdat er geen plaats was in de herberg.
En wij zijn gewend geraakt
aan een zekere luxe,
kranen waaruit water stroomt,
apparaten die ons werk doen
en een redelijk geoliede maat­schappij.
Dat was daar allemaal niet.

Verborgen betekenis

En we zijn ook gewend geraakt
aan wereldleiders en politici
die zichzelf op een manier presenteren
waardoor duidelijk wordt
hoe geweldig goed zij het allemaal doen
- niet dat zoiets altijd houdbaar is,
maar zo gebeurt het wel -.
Dát deden de wereldleiders toen ook al,
keizer Augustus presenteerde zich als een god.
maar bij die pasgeboren koning
in de stal van Bethlehem
is er niets van dit alles.
Er ligt een kind in een voederbak van dieren
met een paar van die beesten erom heen
en wat armelijke mensen,
moet dat de grote koning
en de redder van de wereld zijn?
Het kind en de ouders laten niets zien
van hoe geweldig en fantastisch dat kind is,
hoe machtig en rijk,
er wordt niets geëtaleerd, geen show;
de inhoud, de betekenis wordt juist verborgen,
dus je moet zoeken
om die te vinden.
O ja, er was die ster
en de engelen laten iets doorschemeren
van de betekenis van dit kind,
maar ja zo’n engel:
is dat wel echt?
Bestaat zoiets wel?
Was het geen droom?
Er was geen kerstverlichting
en er was geen kerstdiner
en geen versierde straten.
Er was een stal
met een kind
in het stro.
Je moet zoeken,
de betekenis is verborgen.

De kern...

Hier zit een bood­schap in,
juist voor ons, nu, in deze tijd:
mens, de materie kan je niet redden;
integendeel, je loopt gevaar
dat die je oren en je hart
verstoppen...

En toch: ook in onze tijd komt het voor
dat mensen een knop omzetten.
De ‘camino’, de pelgrimstocht
naar Santiago de Compostella
is bij­voor­beeld populair:
alles achter je laten,
wekenlang lopen,
weinig bagage,
niet meer dan je dragen kan,
alleen het meest wezenlijke;
en bijna al die mensen die dat doen
laten dan na afloop weten
dat ze het leven totaal anders hebben ervaren.
Het wezenlijke kwam toen naar voren.
Dus, kom tot de kern,
tot dat wat altijd telt.
Maak je klein en eenvoudig,
open je hart
en kniel neer
bij het Kind....

Terug