Het graf van Sint Nicolaas is in Bari
Wat is liefde? Overwegingen bij de barmhartige Samaritaan
Zondag 13 juli, 15e zondag door het jaar, heb ik de heilige Mis gevierd in de pontificale basiliek van Sint Nicolaas te Bari in Zuid-oost Italië en de kathedraal bezocht met aansluitend een bezoek aan de bisschop.
Relieken
De relieken van de heilige Nicolaas zijn in de elfde eeuw vanuit het intussen Islamitisch geworden Turkije, naar de haven plaats Bari gekomen, waar ter ere van deze relieken een basiliek werd gebouwd. Die bouw werd gedragen door de devotie van de mensen die actief hebben bijgedragen, ook met allerlei bouwmaterialen die voorhanden waren. Zo heeft de kerk allemaal verschillende pilaren.
Oecumene
In de crypte ligt het graf van de heilige Nicolaas, dat tegelijk een belangrijke oecumenische plaats is. Daar hield paus Franciscus samen met oecumenisch partiarch Bartholomeus en andere oosterse patriarchen een ontmoeting, waarbij vertegenwoordigers van alle oosterse kerken, ook bijvoorbeeld Kopten en Russisch Orthodoxen, en vertegenwoordigers vanuit het protestantisme aanwezig waren. We kunnen nog niet samen Eucharistie vieren, maar wel gebruiken deze oosterse kerken hetzelfde altaar voor hun Liturgie en niet langer de Orthodoxe kapel die in de vijftiger jaren van de vorige eeuw nog werd ingericht als een belangrijke oecumenische stap en door de Apostolisch nuntius van eertijd, Kard. Paolo Giobbe, is ingezegend. Bij het graf hangt een dubbele lamp die met olie wordt gevoed en een vlam geeft (zie foto). Het duidt de grote verbondenheid aan met de oosterse kerken die met de Latijnse kerk dezelfde vlam van het geloof brandend houden.
Manna
We werden hartelijk ontvangen door de prior van de dominicanen die ons ook heeft rondgeleid. Naast het manna van Sint Nicolaas - daarmee wordt aangeduid het zeer zuivere water dat zich in het graf van de heilige bevindt en dat jaarlijks wordt weggenomen en wordt uitgegoten in wijwater dat wordt uitgegeven aan de gelovigen. De paters Dominicanen willen deze devotie voor dit "manna" niet aanmoedigen, maar ook niet verbieden.
Bezoek aan de kathedraal
Daarna bezochten we de kathedraal waar we een deskundige rondleiding kregen van de heer Michele Casano. De kathedraal is omstreeks dezelfde tijd gebouwd als de basiliek en daar wordt een oude icoon van Maria vereerd, Maria als degene die de weg wijst (Hodegetria). Onder de kathedraal is de vorige kathedraal uitgegraven die teruggaat tot de vijfde, zesde eeuw. Bij de kathedraal is een nieuw diocesaan museum geopend, dat onder meer de rollen bevat waarop het Exultet staat, de lofzang op de Heilsgeschiedenis, die in de paasnacht wordt gezongen. De tekst is echter die welke in de liturgie van Benevento werd gebruikt en die wijkt flink af van het "Laat juichen..." dat wij uit onze liturgie kennen.
Bezoek aan de aartsbisschop
In het bisschoppelijk paleis dat pas prachtig is gerestaureerd, hadden we een hartelijke ontmoeting met de aartsbisschop van Bari-Bitonto, mgr. Giuseppe Satriano. Op deze manier werd de band aangehaald met de plaats van Sint Nicolaas waar de stad Amsterdam en onze co kathedraal daar en verschillende anderen kerken in ons bisdom aan zijn toegewijd.
In de basiliek van Sint Nicolaas heb ik de volgende homilie gehouden tijden de heilige Mis van 10.30 uur. Het Evangelie was dat van de barmhartige Samaritaan.
Omelia
Amare il tuo prossimo
Bari e Amsterdam
è per me una grande gioia poter celebrare la Santa Messa in questo santuario di San Nicola. Egli è il santo patrono di Amsterdam, capitale dei Paesi Bassi e città della mia diocesi. Amsterdam festeggia quest'anno il suo 750° anniversario e sin dai tempi più antichi San Nicola è il suo patrono. Anche diverse chiese della diocesi sono dedicate a San Nicola.
Nicea
San Nicola era un santo della carità e della fede, che professò tra l'altro al Concilio di Nicea, di cui quest'anno ricorre il 1700° anniversario. L'amore per Dio e l'amore per il prossimo si manifestavano nella sua persona e nella sua vita.
L' amore
Sappiamo che l'amore è il comandamento più importante che Gesù ci ha lasciato. E penso che tutti noi abbiamo sperimentato che l'amore, l'amore per Dio e l'amore per il prossimo, non sono sempre facili. Questo amore non è un sentimento ma è piuttosto un voler bene al Signore nostro, alla beata vergine Maria, i santi e agli uomini. È vivere in comunione con Dio ed i prossimi.
Amare Dio?
A volte succede però qualcosa che troviamo molto difficile, a volte ci capita una grande sofferenza, a volte ci chiediamo perché Dio non ci ha preservato da questo o quello. Non sempre otteniamo una risposta, perché Dio rimane in definitiva un mistero per noi. Allora non è così facile credere, amare Dio e arrivare alla resa. Eppure sappiamo bene che questa è la via per poter continuare a essere pellegrini della speranza. Se l’amore lascia i nostri cuori, perdiamo tutto. Odio e rancore non sono strade percorribili.
La risposta di Gesù e Maria
Non c'è altra risposta per noi se non quella di Gesù stesso che, di fronte alla sua sofferenza, disse a suo padre: non la mia volontà, ma la tua sia fatta; e anche la risposta della beata Vergine Maria all'angelo: sia fatta a me secondo la tua parola.
Amare il prossimo?
Anche l'amore per il prossimo non è sempre così facile. Perché non si tratta sempre di un prossimo che ci piace molto, che consideriamo un amico. Anche in questo caso l'esempio di Gesù è indicativo: Gesù è venuto per dare la sua vita per i peccatori, per ripagare il male con il bene. Aiutaci, Signore, ad amare ognuno con l’ amore che viene da Te!
Il buon Samaritano
Oggi abbiamo ascoltato nel Vangelo la parabola del buon samaritano. Un sacerdote e un levita, uomini religiosi, passarono accanto a un loro connazionale che giaceva ferito e bisognoso di aiuto. Passò un forestiero, un samaritano, un membro di un popolo odiato dai Giudei. Il samaritano vinse i suoi sentimenti, la distanza che c'era tra Giudei e samaritani. Si fece prossimo. Si inginocchiò e si prese cura della persona sofferente.
Aiutaci!
La parabola ci insegna che non devono essere i nostri sentimenti a decidere, né le nostre preferenze o avversioni, ma il bene che possiamo fare, l'amore che possiamo dare a Dio e al prossimo. Aiutaci, Signore, ad amare!
Homilie
Je naaste liefhebben
Bari en Amsterdam
Het is voor mij een grote vreugde om de Heilige Mis te kunnen vieren in dit heiligdom van Sint-Nicolaas. Hij is de patroonheilige van Amsterdam, de hoofdstad van Nederland en een stad van mijn bisdom. Amsterdam viert dit jaar zijn 750-jarig jubileum en sinds de oudste tijden is Sint-Nicolaas zijn patroonheilige. Ook verschillende kerken in het bisdom zijn aan Sint-Nicolaas gewijd.
Nicea
Sint-Nicolaas was een heilige van de naastenliefde en het geloof, dat hij onder andere beleed op het Concilie van Nicea, waarvan dit jaar het 1700-jarig jubileum wordt herdacht. De liefde voor God en de liefde voor de naaste manifesteerden zich in zijn persoon en in zijn leven.
De liefde
We weten dat de liefde het belangrijkste gebod is dat Jezus ons heeft nagelaten. En ik denk dat we allemaal hebben ervaren dat de liefde, de liefde voor God en de liefde voor de naaste, niet altijd gemakkelijk is. Deze liefde is geen gevoel, maar veeleer een welwillendheid tegenover onze Heer, de zalige Maagd Maria, de heiligen en de mensen. Het is leven in gemeenschap met God en de naasten.
God liefhebben?
Soms gebeurt er echter iets dat we heel moeilijk vinden, soms overkomt ons een groot lijden, soms vragen we ons af waarom God ons niet heeft behoed voor dit of dat. We krijgen niet altijd een antwoord, omdat God uiteindelijk een mysterie voor ons blijft. Dan is het niet zo gemakkelijk om te geloven, God lief te hebben en tot overgave te komen. Toch weten we goed dat dit de weg is om pelgrims van de hoop te kunnen blijven. Als de liefde onze harten verlaat, verliezen we alles. Haat en wrok zijn geen begaanbare wegen.
Het antwoord van Jezus en Maria
Er is geen ander antwoord voor ons dan dat van Jezus zelf, die staande voor zijn lijden tegen zijn Vader zei: niet mijn wil, maar de uwe geschiede; en ook het antwoord van de neilige Maagd Maria aan de engel: mij geschiede naar uw woord.
De naaste liefhebben?
Ook de liefde voor de naaste is niet altijd zo gemakkelijk. Want het gaat niet altijd om een naaste die we erg mogen, die we als een vriend beschouwen. Ook in dit geval is het voorbeeld van Jezus richtinggevend: Jezus is gekomen om zijn leven te geven voor de zondaars, om het kwaad met goed te vergelden. Help ons, Heer, om ieder te liefhebben met de liefde die van U komt!
De barmhartige Samaritaan
Vandaag hebben we in het Evangelie de parabel van de barmhartige Samaritaan gehoord. Een priester en een leviet, religieuze mannen, liepen voorbij aan een landgenoot die gewond en hulpbehoevend op de grond lag. Er kwam een vreemdeling voorbij, een Samaritaan, een lid van een volk dat gehaat werd door de Joden. De Samaritaan overwon zijn gevoelens, de afstand die er was tussen Joden en Samaritanen. Hij maakte zich tot naaste. Hij knielde neer en zorgde voor de lijdende persoon.
Help ons!
De parabel leert ons dat niet onze gevoelens moeten beslissen, noch onze voorkeuren of afkeren, maar het goede dat we kunnen doen, de liefde die we kunnen geven aan God en de naaste. Help ons, Heer, om lief te hebben!
