Waar is de verdraagzaamheid gebleven?

Kruisverheffing in de Co-kathedrale Basiliek van Sint Nicolaas

De afgelopen weken waren er veel geweld­da­dig­he­den te betreuren, met als "climax" de moord op Charley Kirk. Naar aan­lei­ding van het feest van Kruisverhef­fing stond ik hierbij stil. Hoe zou de reactie van Jezus zijn? De Testa-reliek kreeg deze dag een ere­plaats bij het altaar en de Constan­tijnse Orde vierde mee. De nieuwe koster werd geïn­stal­leerd.

Constan­tijnse Orde

Voor de Constan­tijnse Orde is Kruisverhef­fing een bij­zon­dere dag. Het feest vindt zijn oorsprong in een toning in de H. Graf­kerk in Jeru­za­lem van het H. Kruis dat keizerin Helena, de moe­der van keizer Constan­tijn had terug gevon­den. Enkele rid­ders van de Orde waren bij de fees­te­lij­ke heilige Mis aanwe­zig. Deken Eric fennis con­ce­le­breerde.

Relieken van het kruis zijn later in Con­stan­ti­no­pel terecht geko­men, de stad die naar Constan­tijn is genoemd en van­daaruit is de reliek van een nagel van de doornen­kroon en een splinter van het heilig kruis naar Neder­land geko­men, die in Con­stan­ti­no­pel na een red­ding uit een bran­dende kerk aan de familie Testa was gaan toebe­ho­ren. Deze reliek stond vandaag bij het altaar opge­steld en zal op 26 ok­to­ber een de­fi­ni­tieve plaats krijgen in de co-ka­the­draal, in een beveiligde vitrine waar de reliek altijd zicht­baar zal zijn. Die dag wordt het jubileum­jaar van de stad Am­ster­dam af­ge­slo­ten.

In­stal­la­tie van de koster

De heer Menno van Driel is de nieuwe koster van de co-ka­the­draal. Hij werd deze zon­dag geïn­stal­leerd, voor­af­gaand aan de voor­beden, waarbij hij de belofte uitsprak zijn ambt goed en trouw te zullen vervullen en daarvoor een zegen ont­ving. We wensen hem en de co-ka­the­draal een goede verbin­ding en toe­komst toe, in goede samen­wer­king met allen die in de Nicolaas actief zijn!

WAAR IS DE VERDRAAGZAAMHEID?

KRUISVERHEFFING 14 SEPTEMBER COKATHEDRALE BASILIEK

Charley Kirk

Éen van de meest scha­de­lijke zaken
is fun­da­men­tele onverdraag­zaam­heid.
Waar dat toe kan lei­den
hebben we deze week weer beleefd
bij de moord op Charlie Kirk,
die zoveel - ook geweld­da­dige - reacties
heeft los­ge­maakt.

Radi­ca­li­sering

De afgelopen weken waren er bovendien
ver­schil­lende “school shoo­tings” in de VS
waar on­schul­dige kin­de­ren en jon­ge­ren slacht­of­fer wer­den
en die even­eens wer­den gelinkt
aan gera­di­ca­li­seerde in­di­vi­duen.
Ook in oorlogen gebeurt dat,
dat mensen radi­ca­li­seren
en opzette­lijk on­schul­dige bur­gers doden.

Reacties op de moord op Charley Kirk

Bij de reacties op de moord op Charlie Kirk
zijn er die vooral de opvat­tingen van Kirk
als heel ver­keerd of zelfs demo­nisch afschil­de­ren,
alsof hij het zelf over zich heeft afge­roe­pen;
anderen zijn er die juist de aan­slagple­ger
als onder­deel zien van een links radicaal blok
dat rechtsere opvat­tingen demoniseert.

Veel reacties op deze geweld­da­dige moord
klinken - althans in mijn oren - geweld­da­dig
en getuigen van de sterk gepola­riseerde sfeer
in de Ameri­kaanse samen­le­ving.

Polari­sa­tie in onze eigen provincie, in eigen land

Ook onze samen­le­ving is niet vrij van polari­sa­tie en geweld,
zoals deze dagen de gebeur­te­nissen in Heems­kerk,
Beverwijk en omge­ving
lieten zien.
Zelfs de poli­tiek in ons eigen land, ons pol­derland,
is gepola­riseerd geraakt,
mis­schien niet zo als in de VS,
maar het heeft toch ook hier
in een niet zo ver verle­den
tot poli­tieke moor­den geleid.

Dit gaat ons allen aan!

Maar die gebeur­te­nissen zijn niet alleen iets
om hoofdschud­dend over te spreken met anderen,
want de basis van de problemen is veel bre­der
en die gaat ons allen aan:
verdraag­zaam­heid!
Is er nog wel voldoende verdraag­zaam­heid?

Gewetens­vol leven

Verdraag­zaam­heid wil niet zeggen
dat je het met ieder­een eens moet zijn.
Een sterke inner­lijke over­tui­ging
kan juist een teken zijn
dat je gewetens­vol leeft.

Bij gewetens­vol leven hoort een inner­lijk aanvoelen
van wat goed is en kwaad.
Nu kan het aanvoelen van de één anders zijn
dan dat van een ander,
omdat het geweten iets heel per­soon­lijks is
en de vor­ming van dat geweten verschilt per persoon;
maar het feit dat je vanuit je geweten handelt,
is op zich al iets moois en iets goeds.
Daar moet een zeker respect voor zijn.

Het geweten van een christen

Gewetens­vol han­de­len leidt voor een christen nooit tot geweld,
want de basis voor ieder gewetens­vol han­de­len is respect,
is God als God en je naaste als naaste zien.
Gewetens­vol han­de­len betekent dus niet
dat je een zon­daar - of iemand die je als zon­daar ziet -
gaat demoniseren,
hoe anders je eigen over­tui­ging ook is.

Het kwaad moet kwaad genoemd wor­den
en we moeten ons best doen
het kwaad te verhin­de­ren,
maar niet door haat te zaaien
of over grenzen te gaan.

Het kruis

We vieren vandaag het feest van Kruisverhef­fing.
De Testa-reliek van kruis en doornen­kroon
staan bij het altaar opge­steld.
Dit is een be­lang­rijke dag,
omdat het kruis van Jezus Christus centraal staat
- niet als een mar­tel­werktuig
waar­van het zien oproept tot vergel­ding -,
maar als een teken van liefde tot het uiterste toe.

Het meest populaire Bijbelvers

Het klinkt nu bijna een beetje iro­nisch,
maar één zin uit het evan­ge­lie
dat we zojuist hebben gehoord
is in de USA het populairste bijbelvers:
“Zozeer heeft God de wereld liefgehad,
dat Hij zijn enig­ge­bo­ren Zoon heeft gegeven...” (Jo. 3,16).
Hij kwam niet om te oor­de­len,
maar om te red­den.

Jezus en de wereld

Hij kwam dus in deze wereld
vol van kwaad en zonde,
vol haat en geweld
- de wereld van het Oude Testa­ment
was ook niet zo vreed­zaam -
maar Hij kwam niet om zich te wreken,
niet om al dat kwaad te vergel­den,
Hij kwam om te red­den,
Hij kwam om lief te hebben, te beminnen,
Hij kwam om zich te geven, helemaal,
als een liefdesoffer voor wie kwaad deden en doen.
Hij heeft het kwaad dat aan Hem werd gedaan
- de mar­teling, die doornen­kroon,
de spijkers door zijn han­den,
de vervloe­king en bespot­ting,
het dragen van het zware kruis -
Hij heeft dat kwaad niet vergol­den,
geen banvloek uit de hemel afge­roe­pen,
geen bliksem geworpen, geen geweld gebruikt,
maar Hij heeft gedragen en verdragen,
Hij heeft gebe­den voor wie Hem ver­volg­den:
“Vergeef het hun”.

Zijn visie en verdraag­zaam­heid

O, wat Hij ervan vond was dui­de­lijk
en Hij heeft Zijn mening ook geuit,
Hij heeft de lei­ders van het volk
streng toe­ge­spro­ken,
maar nooit heeft Hij iemand
het kwaad vergol­den,
nooit heeft Hij wraak geno­men.
Zijn mening was hel­der,
bovendien was Zijn visie wer­ke­lijk Gods visie
maar Hij was en bleef verdraag­zaam,
tot het uiterste toe.

En wij?

Kun je zelf zó zijn?
Hoe ver ga je in het verdragen
van andere opvat­tingen,
wat vraagt het respect voor het geweten
van manier waarop jezelf in het leven staat
en wat vraagt het respect voor het geweten
van anderen?
Liefde moet onze leidraad zijn.

Dít is de weg

Laten we bid­den voor ons­zelf,
voor allen die in Jezus zeggen te geloven
én voor allen die niet, nog niet of niet meer geloven,
dat zij zich in ieder geval
door de verdraag­zaam­heid en het respect
van Jezus laten in­spi­re­ren,
die niet kwam om te oor­de­len,
maar om te red­den.
Hij is de weg.
De weg van Jezus
zou de onze mogen zijn...