Wie zal ons vrede brengen?
De ware koning van de vrede is een kind
Op eerste kerstdag was ik in de cokathedrale basiliek van Sint Nicolaas in Amsterdam voor de feestelijke Eucharistieviering. De volle kathedraal bevatte Nederlanders en toeristen uit allerlei landen: ik trof mensen uit Italïe, Filippijnen, Indonesië, Korea, Duitsland, Verenigde Staten, Spanje, Latijns Amerikaanse landen, Mexico en nog meer. De katholieke kerk is een universele kerk, verspreid over de hele wereld, één met de paus. Die wereld leeft in spanning: Wie zal ons vrede brengen?
Feestelijk
We stonden erbij stil in de homilie (zie onder). Plebaan-deken Eric Fennis en pastoor Paul Bindels concelebreerden. Il Corale zong. Hert was een feestelijke goed verzorgde Dagmis, waarin we de Proloog van het Johannesevangelie hoorden (Jo 1, 1-18) over het licht dat in het duisternis straalt en het Woord dat vlees geworden is.
WIE ZAL ONS VREDE BRENGEN?
DAGMIS VAN KERSTMIS CO-KATHEDRALE BASILIEK VAN St. Nicolaas
INLEIDING
Vannacht
Vannacht heeft het aloude kerstverhaal geklonken,
over de tocht van de zwangere Maria en Jozef
naar het verre Bethlehem,
over hun zoeken naar een plek om te overnachten
maar afgewezen worden,
over de geboorte in de stal, de engelen en de herders.
In het licht
In het donker van de kerstnacht
kwamen vele mensen naar de kerken
om de geboorte van dit Kind te vieren.
Nu, op eerste kerstdag,
staan we in het licht,
het perspectief is anders.
We staan stil bij het mysterie,
van het Woord dat vlees is geworden,
van het licht dat in de duisternis schijnt
en ons het vermogen gaf
kinderen van God te worden.
hOMILIE
Een baby...is dat alles?
Er is dus een kind voor ons geboren,
door wie wij kinderen van God zullen zijn.
Dat kind wordt koning van de vrede genoemd,
verlosser en redder,
maar wat je te zien krijgt is een baby
en niet op een plaats
waar je invloed en macht verwacht,
niet in een paleis of een parlement,
maar in een stal, in de marge van de maatschappij,
in armoede, binnen een migrantenfamilie
die uit Galilea naar Judea is gereisd
en later naar Egypte zal vluchten,
zo wordt Jezus geboren.
Het is wel apart
dat meer dan tweeduizend jaar later
zoiets simpels als de geboorte van een kind
zoveel mensen op de been brengt.
Het was zeker niet het grootste, geweldigste, machtigste
alle superlatieven gaan hier niet op.
De meest succesvolle vredestichter
We kennen allemaal de president van het machtigste land
die zich erop beroemt
acht oorlogen te hebben beëindigd
als de meest succesvolle vredestichter ooit.
Hij zal nu de grootste en sterkste slagschepen bouwen
die de wereld ooit heeft gezien.
Jezus heeft nergens ingegrepen,
Hij heeft geen oorlog beëindigd
en Hij is zelf aan geweld ten onder gegaan.
Wie is de ware koning van de vrede?
Imago
In de politiek gaat het in veel gevallen
om de indruk die de politicus weet te maken,
om het beeld dat zo iemand creëert
Kun je de prestatie van je politieke tegenstander
zo ver naar beneden halen
dat die niets meer voorstelt
en kun je je eigen “performance” zo laten stralen
dat die als een licht in het duister wordt gezien?
Vaak is dat succesvol, spindoctors doen hun best,
en zo dragen ze eraan bij
dat mensen de ene keer
op een politieke partij stemmen
om die een volgende keer weer in te ruilen
voor een totaal andere.
Het gaat niet om vaste waarden,
maar eerder om wat raakt en om de presentatie,
Wie komt het beste, het meest succesvol naar voren?
Wie kan de meeste wapenfeiten claimen?
Beeld en uitstraling, imago, doen er vaak meer toe te
dan de feiten.
Maar zal dat ons vrede brengen?
Wie zal ons werkelijk vrede brengen?
Het echte leven
Ook voor onszelf of althans voor veel mensen
is het beeld dat zij van zichzelf creëren belangrijk.
Wil je stralen? Bewonderd worden?
Hoeveel mensen overdrijven hun prestaties
niet op verjaardagen
en schetsen een bijna “glamorous” leven?
Maar het echte leven zit daar
waar je klein bent.
Verborgen
“Het licht schijnt in de duisternis”,
hoorden we over de geboorte van Jezus,
maar tegelijk: het is een licht dat niet wordt herkend,
de duisternis nam het niet aan.
Lang niet iedereen blijkt het
te onderkennen, dat licht.
Het is een verborgen licht.
Het is dus geen licht dat overweldigt
omdat het oogverblindend straalt,
maar een licht dat je zoekend moet ontdekken,
zoals destijds het kind in de kribbe
op de herdersvelden buiten Bethlehem
alleen gevonden werd
door wie het zocht, op weg ging,
geleid door een ster
of erop geattendeerd door een engel.
Maar je moest zoeken.
Zo kwam Jezus op aarde,
als een verborgen licht.
Zoekend
Hij nodigt uit op zoek te gaan
naar waarden die blijven.
Wie is jouw engel, wat is jouw ster
die ons zo’n zoekende pelgrim doet zijn?
“Niemand heeft ooit God gezien”,
hoorden we in de proloog,
het begin van het Johannes evangelie en:
“De wereld kende Hem niet”.
Het is geen wonder
dat veel mensen niet geloven,
in onze tijd,
nu veel op reclame, presentatie
en uitstraling is gericht
en onze levens druk zijn en vol en vaak gehaast.
Totaal geen performance
Bij het Kind van Bethlehem vind je
eerder het tegendeel:
Het beroemt zich niet op grote daden,
is geen vermaarde influencer,
zijn performance is niet zo geweldig:
een kind in een voederbak voor dieren,
totaal geen ambiance
en later een man
die als misdadiger werd veroordeeld,
aan een kruis.
En bij die kribbe moet je neerknielen,
rustig, om Hem te aanbidden,
wil je iets van de betekenis proeven.
Hij heeft God geopenbaard.
Een voorwaarde voor vrede
Wie zal ons vrede brengen?
Veel vredes die op aarde worden gesloten
zijn weinig meer dan de voorbereiding
op de volgende oorlog,
vooral omdat ze vernederen
en agressie achterlaten,
de harten geen vrede geven,
mensen er geen rust in vinden.
Een wapenstilstand is vaak al heel wat,
maar vrede begint in de harten van mensen
en niet bij uiterlijk vertoon,
vrede kan alleen heersen
als we ons innerlijk bekeren.
En de uiteindelijke vrede is ook niet hier,
maar in het andere leven.
Om het licht te kunnen ontvangen,
om Zijn heerlijkheid te kunnen aanschouwen,
moeten we inkeren, naar binnen gaan,
een pelgrimage naar binnen.
Als een kind...
De uiteindelijke vrede ligt
in de verzoening met onszelf,
met onze naaste en met God,
in aanbidding en eeuwig leven.
Die vrede is Jezus komen bewerken,
maar niet door een groots beeld
dat Hij van zichzelf heeft neergezet,
Hij was groot, maar kwam klein,
is bijna verborgen ter wereld gekomen
en Hij heeft nederig, eenvoudig en arm geleefd.
Zo ontsloot Hij voor ons
de deur naar vrede
Zo zijn wij geroepen Hem te volgen,
zo worden wij kinderen van God.
Kind-zijn is, ook voor ons allen,
een weg meer van ontvangen
dan van beredeneren, bereiken en beheersen.
we willen misschien wel overal boven staan,
mar eigenlijk zijn we klein;
maar als we klein zijn en dienen,
kunnen we ontvangen,
dan kan er in ons vrede zijn.
Moge dit kerstfeest het kind in ons wekken,
moge de ware vrede groeien...
Zalig kerstmis!
