Ook wij ervaren machteloosheid....

Homilie bij de Bisschoppenconferentie

Dins­dag 17 maart was de ver­ga­de­ring van de bis­schop­pen­con­fe­ren­tie in Den Bosch. Aan het einde daar­van vier­den we de Vespers en heilige Mis in con­ce­le­bra­tie. Daarbij heb ik de onder­staande homilie gehou­den. In de con­fe­ren­tie werd besloten een verla­ring uit te geven naar aan­lei­ding van de aan­slagen op de synagogen van Am­ster­dam en Rotter­dam.

Gezond of ziek

Gelukkig was kar­di­naal Eijk er weer bij. De zon­dag ervoor had hij zijn grote ge­zond­heids-testcase gehad met de Ponti­fi­cale Hoog­mis in de Tri­den­tijnse ritus in de grote kerk van Oss (Brabant). Dat doorstaan hebbend, kon hij ook onze ver­ga­de­ring - een lange dag - met gemak aan! Ook mgr. Liesen was bij de ver­ga­de­ring aanwe­zig, hoewel hij met kuren en controles bezig is. Hij heeft zelf open over zijn ziekte ge­com­mu­ni­ceerd, ik maak geen inbreuk op enige privacy. We wensen hem alle zegen en goede ont­wik­ke­lingen toe voor zijn ge­zond­heid! En na­tuur­lijk denk ik aan hem in het gebed.

Lezingen

De lezingen van de dag waren Jo. 5, 1-3a. 5-16 over de gebrekkige bij de badinrich­ting Bezeta en in de eerste lezing Ez. 47, 1-9. 12.

Na de Eucha­ris­tie hebben we nog samen het avondmaal genut­tigd en elkaar goede plech­tig­he­den en een zalig Pasen gewenst.

DE SLAG IS GELEVERD! 

DINSDAG IN DE VIERDE WEEK VAN DE VEERTIGDAGENTIJD (BC 2026)

Verlammende wer­ke­lijk­he­den

Hoe sterk merken we de invloed
van negatieve zaken, gebeur­te­nissen, ont­wik­ke­lingen,
nu zeker in deze weken
van toe­ne­mende span­ningen en oorlog,
maar ook in het bestuur en het dage­lijks leven
hebben we daar­mee te maken:
wat kunnen we doen?
Het is vaak een verlammende men­se­lijke wer­ke­lijk­heid
waar we allemaal deel van uitmaken,
die we niet zel­den niet kunnen ver­an­de­ren.

Het gebed van de paus

Het gebed dat paus Leo XIV ons vorige week gaf
begon bij de oorlogen
en het gebrek aan vrede in de wereld,
maar ein­digde bij de “dage­lijkse vrede”,
zoals de paus het noemde:
de vrede in ons hart, onze ge­zin­nen,
onze ge­meen­schappen en onze ste­den.

Wat tegenvalt en wegen kan

We ont­moe­ten ongeloof, tegen­wer­king,
slechte invloe­den,
haat en ander kwaad
dat in de wereld zijn verwoestend werk doet.
Ondanks de stijgende aantallen cate­chu­me­nen,
was het percentage gelo­vi­ge Neder­lan­ders
weer ver­der gedaald, tot 42%
zo gaven de cijfers van het CBS afgelopen vrij­dag aan.

Het kan ons zwaar vallen
dat we wor­den gecon­fron­teerd
met span­ning en problemen die we niet kunnen oplossen,
dan kunnen we ons mach­te­loos voelen,
verlamd als de gebrekkigen
bij de badinrich­ting van Bezeta in Jeru­za­lem.

Diepere laag

Zoals steeds in het evan­ge­lie volgens Johannes
is ook in de perikoop van vandaag
de diepere, sym­bo­li­sche laag aanwe­zig:
Het evan­ge­lie volgens Johannes
wil de won­der­baar­lijke gene­zing
die Jezus verricht
voor ons dui­den in zijn diepere bete­ke­nis.

Water

Het is dui­de­lijk dat het water
in deze lezing een be­lang­rijke bete­ke­nis heeft,
zoals dat afgelopen zon­dag ook was
bij de gene­zing van die blind­ge­bo­ren man
die zich moest wassen in de vijver van Siloam.
De bete­ke­nis van het water
als leven gevend
wordt door de litur­gie nog extra be­klem­toond
door de eerste lezing uit het boek Ezechiël
waaraan het "vidi aquam" is ontleend,
dat op Pasen weer de be­spren­keling
met het gewijde water zal be­ge­lei­den.

Jerzuzalem, uw poorten binnentre­den...

De evan­ge­lie-lezing bevat allerlei ver­wij­zingen
naar het volk van Israël en het Oude Testa­ment.
Eén van de meest bekende beel­den
van het volk van het oude verbond
is dat het pel­gri­meert, optrekt naar Jeru­za­lem:
"Hoe blij was ik toen men mij riep:
wij trekken naar Gods huis,
nu mag mijn voet Jeru­za­lem
Uw poorten binnentre­den".
Een subtiele ver­wij­zing naar deze woor­den
zou men kunnen vin­den
in het vermel­den van de Schaapspoort,
het is de poort waardoor de kudde van de Heer,
de grote Herder van Zijn schapen,
het escha­to­lo­gisch Jeru­za­lem binnentreedt.

Gereinigd

Voordat het volk het hei­lig­dom mag binnen­gaan,
moet het eerst gereinigd wor­den:
niemand die onrein is
mag in de tempel binnentre­den.
Het evan­ge­lie verhaalt over de badinrich­ting
die in het He­breeuws Bezeta heet
en waar­van het water op gezette tij­den wordt bewogen.
Degene die dan als eerste in het water afdaalt,
wordt genezen van zijn gebrek.
Maar het is een genezende badinrich­ting
die juist degenen die ‘t het meeste nodig hebben
niet helpt:
alleen de gebrekkigen die hulp hebben
van iemand die hen vlug in het water kan helpen,
maken kans op gene­zing,
degenen die echt helemaal in nood zijn
en niemand hebben,
wor­den door dit water niet geholpen.

De onmacht van de Wet

De evangelist geeft weer subtiel een indi­ca­tie
van de symboliek die hierin voor hem schuil gaat:
De vijf zuilengangen, zo lees ik in de bijbelcom­mentaren,
sym­bo­li­seren de vijf boeken van de wet van Mozes
die degenen die echt in nood en zon­der hulp waren
niet hebben kunnen reinigen en helpen.
Johannes schetst de ellende wanneer hij zegt
dat in die gangen altijd een groot aantal gebrekkigen lag:
blin­den, lammen en mensen met verschrom­pelde ledematen.
De wet van Mozes heeft hen niet kunnen helpen.

Verlos­sing

De gene­zing van de gebrekkige man
is heel opzien­ba­rend:
hij ligt daar al 38 jaren gebrekkig terneer,
bijna een men­sen­le­ven, 40 min 2.
en hij heeft niemand die hem kan helpen.
Het is de dag van de Heer, de sabbat,
waarop de mens niet mag werken,
de sabbatsrust verbindt de mens met God,
die Zijn werk van genade
door Jezus zijn Zoon
in deze verlamde verricht.
De bete­ke­nis van de gene­zing
wordt nog eens aangeduid doordat Jezus tot de man zegt:
"Zie gij zijt nu genezen,
zon­dig niet meer":
hij is van zijn zonde genezen,
Christus' verlossende kracht
heeft hem van zijn verlam­ming bevrijdt.

Er is een verschil...

De wer­ke­lijk­heid die wij ervaren,
en waarin we leven,
is nog vol van de gebrekkig­heid van het men­se­lijk bestaan,
met hulpeloos­heid en mach­te­loos­heid
die wij kunnen ervaren.
Dat lijkt verge­lijk­baar met
waar die mensen in de badinrich­ting moesten lij­den.
Maar wij zijn al verlost,
we hebben het nieuwe leven al ont­van­gen.

De slag is al geleverd...

De gebrekkig­heid en zonde die we meemaken
in deze wereld die onder onrecht gebukt gaat,
moet ons er juist toe brengen
om meer te leven vanuit de reali­teit
van de verlos­sing
waaraan wij door ons doopsel hebben deel gekregen.
Dit moei­lijke, dat wat ons verlamt, is al overwonnen;
het is al voorbij, het heeft niet die kracht meer,
want we zijn al verlost,
het nieuwe leven is al be­gon­nen.
Mis­schien moeten we bij de moei­lijk­he­den
die we in de hui­dige grote wereld ont­moe­ten
of op onze kleine schaal en waarbij wij ons vaak mach­te­loos voelen,
vragen om meer bewust te mogen leven
vanuit de wer­ke­lijk­heid
van het nieuwe leven dat ons al ge­schon­ken is.
De grote slag is al geleverd. Hij heeft alles al overwonnen!
AMEN.