Sotto il Monte: herinneringen aan paus Johannes XXIII

feest in en rond Bergamo

In en rond Sotto il Monte in het bisdom Bergamo zijn vele plaatsen die her­in­ne­ren aan paus Johannes XXIII. Dins­dag 25 au­gus­tus vier­den we de heilige Mis in het hei­lig­dom van de H. Maagd Maria delle Caneve met fami­lie­le­den van paus Johannes en woens­dag 26 au­gus­tus vier­den we de H. Alexan­der, patroon van het bisdom en de stad Bergamo in de kerk waar paus Johannes is gedoopt.

Santa Maria delle Caneve

In het Santuario delle Caneve vier­den we de heilige Mis ter ere van Maria, Moeder van de Kerk. De lezingen waren van deze votief­mis met het paradijs­ver­haal vanhet boek Genesis en de scene bij het kruis als Jezus Zijn moe­der aanstelt tot Moeder van de geliefde leer­ling (Jo. 19, 25-27). In de homilie stond ik stil bij Maria als nieuwe Eva. Als we in de wereld om ons heen kijken zien we heel veel mis­gaan door de trots van mensen, die zich willen laten gel­den. Dat was ook de verlei­ding voor Eva: hoogmoed. De nieuwe Eva, Maria, maakte dat goed door in het spoor van haar Zoon, die het pad van de nede­rig­heid koos om ons te verlossen, zelf zich in nede­rig­heid over te geven aan het plan van God met haar leven, in dienst van de verlos­sing die haar Zoon ons heeft gebracht. Op haar voor­spraak hebben we gebe­den voor de een­heid van de Kerk, voor de nede­rig­heid en de dienst­baar­heid van haar leden, naar het voor­beeld van Maria. Alleen wie nederig is kan een­heid zoeken en bewaren.
Na afloop van de heilige Mis maakten we een foto met de fami­lie­le­den van paus Johannes XXIII, van wie er nog een nicht van 96 leeft die bij dit kleine hei­lig­dom leeft en met haar dochter voor deze mooie plaats zorgt. Enkele foto's geven een beeld.
Het was op deze plaats dat Angelo Roncalli zijn laatste H. Mis vierde voordat hij ver­trok naar het Conclaaf dat hem tot paus koos. Van kindsaf aan al was hij daar vaak geko­men voor een kleine bede­vaart.

Au­gus­ti­nus en Carolus Borromeus

Die dag hebben we ook oude beken­den bezocht in Milaan (waar Fr. Giorgio Formigari ons rondleidde) en in de Dom de doop­plaats van de H. Au­gus­ti­nus (zie foto van de op­gra­vingen), het graf van de heilige Carolus Borromeus (zie foto) bezocht en enkele andere plekken die in ver­band staan met het leven van deze grote heilige bis­schop, die uit een zeer aanzien­lijke familie kwam en bestemd was om in de hoogste ker­ke­lijke rangen zijn leven door te brengen als een weel­derige mid­del­eeuwse prelaat, maar in plaats daar­van een bis­schop werd die zich met hart en ziel en al zijn krachten inzette voor de kerk, door vele pas­to­rale bezoeken, dio­ce­sane synodes, een heldhaf­tig optre­den tij­dens de pest­epi­de­mie in Milaan, preken en ge­schrif­ten en een heel een­vou­dig leven van boetdoe­ning. Hij leefde wer­ke­lijk naar de wapen­spreuk van zijn familie: "Humilitas" (nede­rig­heid).
In Varese bezochten we de zusters Romite Ambrosiane die voor ons bid­den en de pries­ter don Agostino Ferrario die veel voor ons bisdom en semi­na­rie heeft gedaan.

Brusicco

De laatste ochtend van ons driedaags bezoek vier­den we de heilige Mis in de kerk van Brusicco, een wijk van Sotto il Monte waar ook het geboor­te­huis van paus Johannes XXIII staat. Het is de kerk waar de latere paus gedoopt (foto doopvont) is en het graf­mo­nu­ment staat waarachter deze paus tot na zijn zalig­ver­kla­ring, in de crypte onder de Sint Pieter in Rome lag begraven. Toen het lichaam van de paus werd over­ge­bracht naar de Sint Pieter, is dit graf­mo­nu­ment aan zijn doop­kerk ge­schon­ken.

De heilige Alexan­der

Het was het hoog­feest van de H. Alexan­der, patroon van Bergamo en van dat bisdom. De lezingen waren dus eigen aan dat feest ter ere van deze marte­laar die behorend tot het Thebaanse legioen in de tijd van de christen­ver­vol­gingen door keizer Diocletianus is gemar­teld en gedood. In de homilie heb ik stil gestaan bij het on­der­scheid tussen de keizer en de marte­laar. De wereld is vol oorlog, terrorisme, geweld, kwaad. Heersers willen hun macht uitbrei­den. Maar hun heer­schappij gaat voorbij. We kennen Diocletianus uit de ge­schie­de­nis­boeken, maar niemand heeft nog enig gevoel voor hem. Zoals dat met zovele heersers gaat: de naam is bekend, maar niemand heeft een inner­lijke band met hen. Met Alexan­der en de andere heiligen is dat heel anders: het nobele van hun karakter en hun leven staat op de voor­grond en raakt niet vergeten; vele mensen wor­den door hen geïn­spi­reerd. Dat komt omdat zij hebben geleefd vanuit geloof, hoop en liefde en niemand heeft groter liefde dan wie zijn leven geeft... Het bloed van de mar­te­la­ren werd zaad van nieuwe chris­te­nen... Nee, laat de ruwe en veel kapot makende heer­schappij van som­mi­ge heersers en allerlei situaties die daaruit voort­ko­men, ons niet ont­moe­di­gen. Dat is niet wat blijft. Wat blijft is wat voort­komt uit geloof, hoop en liefde, wat inspireert en vreugde geeft. Laten we in het voetspoor van de H. Alexan­der lopen en vooruit gaan...