De voorkeursliefde voor de armen

Bij 'undivided', een groep voor young professionals van de St Nicolaaskathedraal

Donder­dag­avond 10 sep­tem­ber was ik - na een gezel­lige barbecue van de mede­wer­kers van onze dio­ce­sane curie in de tuin van de ka­the­draal - bij de groep Young Pro­fes­sio­nals "Undivided" die samen­komt in de pastorie van de Sint Nicolaas coka­the­draal in Am­ster­dam. Het thema van de avond was de voor­keurs­liefde voor de armen.

Vorming na doopsel en vormel

Het was een mooie groep jon­gere vol­was­se­nen, tot zo'n der­tig jaar, som­mi­gen niet lang tevoren gedoopt of gevormd. Het is goed dat de periode van vor­ming doorgaat, ook na het doopsel en vormsel. Pastoor-deken Eric Fennis was erbij aanwe­zig, evenals pastoor Paul Bindels, In de lei­ding van de groep zaten voorts enkele groepsle­den (Maarten, Jasmijn, Matthijs en Puck) en Isabella Wijn­berg, die zich voor de thema's van dit jaar ook heeft laten insprieren door de Zacheus Course, ont­wik­keld door de Gemeen­schap Emmanuel.

Enkele gedachten uit de lezing en de uit­wis­se­ling van deze avond.

Arm zijn in de zin van het evan­ge­lie

Uitgaande van de zalig­spre­kingen (Lc. 6, 17-23) in Jezus' Bergrede heb ik ge­spro­ken over arm-zijn in evan­ge­lische zin, waar­van we al een beeld zien in het Oude Testa­ment (anawim Adonai, de armen van de Heer). Dat gaat niet perse over armoede in mate­rië­le zin, al kan het hebben van veel materieel bezit het wel las­tig maken, want de evan­ge­lische armoede gaat wél over het besef dat je een af­han­ke­lijke mens bent, het leven niet in de hand hebt, leeft van Gods gaven.

Navol­ging van Jezus

Zo'n arme volgt een weg die lijkt op die van God zelf die mens is gewor­den, zich­zelf af­han­ke­lijk maakte, uit liefde voor ons, armen die zich­zelf niet kunnen red­den. Hij had aan­dacht voor de arme, de lij­dende, de zieke, de uit­ge­sto­tene. We zijn ge­roe­pen Jezus daarin na te volgen, dat kan door kleine gebaren: harte­lijk­heid naar je naaste die een­zaam is, problemen heeft, het niet zo goed redt. Een harte­lijk woord, een glim­lach, een bezoekje aan de buren, het kunnen allemaal tekens zijn van liefde voor de armen.

Een kleine weg

Kleine stapjes. “De kleine weg” van Theresia van Lisieux was: elke kleine daad doen volle­dig uit liefde voor God, precies zoals die op haar pad kwam. Haar leven laat zien dat onze roe­ping niet afhangt van grootse pres­ta­ties. Het gaat erom dat we alles uit liefde aan­vaar­den en uit­voeren zoals God het wil, zon­der ons druk te maken over wat anderen ervan denken. Zoals Theresia zelf zei: “Ik moet me dus nemen, zoals ik ben, mét al mijn tekort­ko­mingen en onvolmaakt­he­den, en zó heilig wor­den.”

Denk niet in te grote dingen. Begin klein met iets concreets en zet daarna een volgende stap.

Wie is arm?

De voor­keurs­liefde is aller­eerst een keuze voor de arme. De arme is degene die je niets terug kan geven, bij wie je geen voor­deel kunt halen als je met die persoon in verbin­ding treedt. Je moet arm zijn niet beperkt zien tot iemand die een finan­cieel armoe­dig leven heeft; armoede kan ook bestaan uit ziekte of een­zaam­heid, ongeloof of uit het niet goed func­tio­ne­ren op je werk. Ken ik veel mensen die arm zijn? Hoe ontmoet ik ze? De rijken zijn zicht­baar, armoede is vaak weinig zicht­baar, verstopt zich. Het vergaren van rijkdom hoeft niet te­gen­strij­dig te zijn met de voor­keurs­keuze voor de armen: het gaat erom dat onze verant­woor­de­lijk­heid zich bij voor­keur richt op degene die van ons af­han­ke­lijk is.

Gees­te­lijk arm of evan­ge­lisch arm

Je bent niet een arme in de evan­ge­lische zin van het woord als je niets bezit, ook dan kun je eigen­lijk gericht zijn op bezit. Maar je bent wél gees­te­lijk arm, maar niet arm in evan­ge­lische zin als wat je bezit alleen in dienst staat van jezelf, meer dan nood­za­ke­lijk is, en als je angst hebt je rijkdom te verliezen.

Narcisme

Arm zijn in evan­ge­lische zin, in de geest van de zalig­spre­kingen, heeft met eenvoud en nede­rig­heid te maken. Veel mensen denken dat zij recht hebben op allerlei goede be­han­de­lingen, maar ze hebben weinig oog voor de slechte be­han­de­ling die anderen krijgen. Narcisme is in onze tijd wijd verspreid. Dat leidt tot klagen, het aan­ne­men van een slachttofferrol, zich veronge­lijkt voelen. Het is een weg die tot neits goeds leidt.