Was het de eerste of de tweede zoon?
Andere tekst in het nieuwe lectionarium
Voor veel priesters zal het deze zondag een beetje verwarrend zijn geweest, voor mij was het dat in ieder geval. We hoorden in de zondagsmis het evangelie van de twee zonen (Mt. 21, 28-32). De één zei "nee", de ander zei "ja". Maar was het de eerste of de tweede die "nee" zei maar "ja" deed?
Omgekeerde volgorde
Het nieuwe Lectionarium stelt ons af en toe voor verrassingen. Dan horen we een lector struikelen over een nieuwe, tot dan toe onbekende term. Deze zondag zal het voor de priesters een uitdaging zijn geweest om alles op een rijtje te houden. Een man vraagt aan zijn twee zonen om te gaan werken in zijn wijngaard. De één zegt "ja", maar doet het niet, de ander zegt "nee", maar krijgt spijt en doet het wél. In het "oude" lectionarium was het de tweede zoon die antwoordde dat hij niet wilde gaan werken maar het toch deed, in het "nieuwe" lectionarium is het de eerste zoon die dit antwoord geeft. Hoe kan dat? Is de bijbel zelf soms veranderd?
De grondtekst
Ik heb het toch maar even opgezocht in mijn "Nestle-Aland", een kritische editie van de Griekse grondtekst van het evangelie. Mijn Griekse tekst heeft dat de eerste zoon "ja" zegt, maar het niet doet, terwijl de tweede "nee" zegt, maar tot inkeer komt en toch gaat. Maar de Latijnse Vulgaat-tekst die ernaast staat, heeft de optie van het nieuwe lectionarium: de eerste zoon zegt "nee", maar hij doet het toch wél.
Voetnoot
Hoe kan dat? De voetnoot bij de Griekse tekst in Nestle-Aland geeft uitkomst: de handschrijften verschillen; er zijn allerlei, ook gezaghebbende handschriften die inderdaad de volgorde hebben waar ook ons nieuwe Lectionarium voor heeft gekozen: de eerste zoon is het daar die "nee" zegt, maar toch in de wijngaard gaat werken. Op grond van de handschriften zijn beide keuzes niet uitgesloten.
We kunnen niet anders dan concluderen dat de exegeten die aan de herziening van de Willibrordvertaling hebben gewerkt, de keuze van de Vulgaat hebben gevolgd en dat is eigenlijk wel terecht: dat is de gezaghebbende kerkelijke tekst van de heilige Schrift.
En wanneer komt jaar B?
De afgelopen week is er trouwens bericht gekomen over het nieuwe lectionarium, dat goedgekeurd is in Rome en nu gedrukt wordt. De bisschoppenconferentie is intussen akkoord gegaan met het decreet van invoering van de nieuwe tekst. Hopelijk is alles op tijd klaar voor de eerste zondag van de Advent, wanneer het nieuwe Lectionarium gebruikt kan gaan worden (het is voorgeschreven vanaf de Vasten).
