Arsacal
button
button
button


Kuyper en Wilhelmina

Grandioos spel van Helmert Woudenberg

nieuws - gepubliceerd: donderdag, 5 februari 2015
applaus voor de drie speler van
applaus voor de drie speler van

Donderdag­avond 5 februari vond in De Toneelschuur in Haarlem de première plaats van “Kuyper en Wilhelmina”, geschreven door Ton Vorstenbosch met in de hoofdrol Helmert Woudenberg die de grote gereformeerde, Antirevolutionaire voorman en stichter van de Vrije Uni­ver­si­teit Abraham Kuyper op grandioze en herkenbare wijze wist neer te zetten.

Een paar jaar geleden kwam ik in Zwitserland bij toeval bij het graf van Kuyper's vrouw en ik heb de grote biografie van Abraham Kuyper gelezen die Jeroen Koch geschreven heeft, auteur ook van de biografie van koning Willem I. Die biografie van Kuyper gelezen te hebben was een goede achtergrond voor de voor­stel­ling, die op een natuurlijke en vloeiende wijze bijna alle aspecten van het leven van Kuyper weet te evoceren.

Ik vond het bijzonder knap gedaan, maar voor iemand die nog nooit iets over Kuyper gelezen heeft, kan het misschien lastig zijn om alles in het perspectief te plaatsen: de jonge jaren van Kuyper als student in Leiden, zijn bekering via Pietje Baltus door een geloofservaring, zijn politieke hoogtepunt in het premier­schap, de rede in Amsterdam, de spoorwegstakingen en de voor hem fatale verkiezingen van 1905, zijn gevoel te zijn gepasseerd en weggedaan, het lintjesschandaal en de betrekking tot Mathilde Westmeijer, alles komt tenminste zijdelings aan de orde in deze voor­stel­ling. Het grotere kader waarin dit alles wordt geplaatst is Kuyper's moeizame relatie met koningin Wilhelmina die eigenlijk op hem neerkeek en mogelijk mede verhinderde dat hij opnieuw ministeriële verant­woor­de­lijk­heid kreeg. Het laatste deel van de voor­stel­ling over de relatie met Mathilde Westmeijer komt daar als een soort 'toetje' bij. Maar je zou ook kunnen zeggen dat de voor­stel­ling het drama weergeeft van een man die in het eerste bedrijf als premier op het hoogtepunt van zijn carrière is en uiteindelijk valt, zijn neergang beleeft door het dedain wat hij voor de 'zwakkeren', voor vrouwen heeft: als premier vindt hij het een bezwaar dat een vrouw op de troon zit en handelt daarnaar..., in het tweede bedrijf heeft hij zijn positie verloren en moet hij buigen voor een baby-kroonprinsesje in de kinderwagen, in het derde bedrijf is het een vrouw die hij misbruikt heeft en die nu over hem heerst.... Een tragische ondergang....

Zelf vond ik het bijzonder prettig al iets meer over Kuyper te hebben gelezen. Maar zelfs iemand die weinig over Kuyper weet, zal genieten van het prachtige spel van Helmert Woudenberg die Kuyper - ijdel, geëxalteerd, zelfingenomen en zichzelf overschattend en dan weer klein, zwak -, op een zeer fraaie en geloof­waar­dige manier weet neer te zetten. Ook de beide vertolksters van respectievelijk Koningin Wilhelmina en Mathilde Westmeijer: Merel Baldé en Sarah Marie Eweg speelden bepaald niet onverdienstelijik.

De voor­stel­ling die op 5 februari in première is gegaan, is dus de moeite waard om te gaan bekijken. Tot half mei is zij op tal van plaatsen te zien.

Terug