Arsacal
button
button
button


Eén kaars verlicht een hele ruimte... laat je licht schijnen

Onze Lieve Vrouw ter Nood, Heiloo

overweging_preek - gepubliceerd: vrijdag, 25 december 2015
bedevaartskapel in Heiloo
bedevaartskapel in Heiloo

Op eerste kerstdag heb ik de heilige Eucha­ris­tie gevierd in het heiligdom van Onze Lieve Vrouw ter Nood in Heiloo. Daar is onlangs ook een heilige deur geopend in het kader van het jaar van barm­har­tig­heid en dagelijks is daar biecht­gele­gen­heid.

Tijdens de hoogmis van eerste kerstdag heb ik de volgende homilie gehouden (die voor een deel overeenkomt met die van de kerst­nacht)

Homilie

Kerstromantiek

Van harte wens ik U nogmaals
een zalig en gezegend kerstfeest toe.
Het is een feest vol sfeer
met kaarsen en bomen,
lichtjes en kerkklokken in de nacht,
kerstversiering en kerstmuziek.
Er is geen feest dat zo gevierd wordt
als het kerstfeest.
En dat is mooi,
want er is een Kind geboren
en de geboorte van een kind
spreekt iedereen aan.

De harde werkelijkheid

De kerst­nacht is voorbij
en nu het dag geworden is,
zien we alles weer
in een iets minder romantisch licht:
dat Kind dat daar geboren werd
is onze Verlosser en Heer,
Hij is het ware licht
dat iedere mens verlicht,
maar de duisternis nam Hem niet aan:
Hij werd geboren in een stal
omdat er voor Hem geen plaats was;
Hij moest vluchten voor Herodes
die het Kind wilde doden,
Hij groeide op en werd tenslotte
als misdadiger veroordeeld
en aan een kruis genageld.
Achter het idyllische kerstgebeuren
zit een harde werkelijkheid;
het evangelie wat we vanmorgen hebben gehoord,
heeft ons daarop gewezen:
Hij werd niet aanvaard.
Sommigen onder U weten heel goed
wat het is om niet aanvaard te worden,
dat komt zoveel voor,
niet voor niets hebben we hier in het Juliana­klooster
een anti-pest-project
en is er zoveel te doen rond de vluchtelingen.
Maar God is op kerstmis
naast mensen gaan staan
die afgewezen, niet aanvaard worden,
door zelf geboren te worden
als iemand voor wie geen plaats was
en die moest vluchten.

Een jaar tegen afwijzing en uitsluiting

Juist omdat er zoveel duisternis in de wereld is,
zoveel afwijzing en uitsluiting,
zoveel haat en geweld,
heeft paus Franciscus een heilig jaar
van Barm­har­tig­heid uitgeroepen
en worden we allen uitgenodigd
om door die symbolische heilige deur
binnen te gaan
om de barm­har­tig­heid van het hart van God
te ontdekken
en die barm­har­tig­heid door ons doen en laten
uit te dragen.

Waar gaat het naar toe?

Het zou zomaar kunnen zijn
dat U zich in de laatste weken en maanden
ook weleens een beetje machteloos hebt gevoeld
en zich vragen hebt gesteld:
de stromen vluchtelingen
die door Europa en door de wereld trekken
- meer dan zestig miljoen zijn het er nu al -,
de terroristische aanslagen overal
- alleen al deze decembermaand
zijn er al meer dan dertig geweest,
we horen lang niet alles -,
en het komt allemaal ook wel dichtbij:
waar gaat het naar toe?
En wat kunnen wij doen?
Is er nog hoop voor de mensheid
of wordt het allemaal alleen maar erger,
gaat het helemaal de verkeerde kant op?
Wat is ons leven waard,
zullen wijzelf nog in vrede kunnen leven?

Wat kunnen wij doen?

Wij zijn allemaal maar heel beperkte mensen.
Wat wij kunnen doen
is wat liefde en hartelijkheid verspreiden
en vele mensen doen dat ook.
We horen in het nieuws
over protesten en zelfs agressief geweld
tegen de komst van vluchtelingen,
maar dat is maar een klein deel van de werkelijkheid.
Op veel plaatsen is er juist een hartelijke sfeer.
Van verschillende kanten heb ik gehoord
dat veel vrijwilligers klaar staan
om iets te doen voor vluchtelingen,
vaak zelfs meer dan er op dit moment nodig zijn.
Dat is fantastisch, toch?

Zeker, er is veel duisternis in de wereld,
maar als je één kaars ontsteekt
in een donkere ruimte,
wordt heel die ruimte toch verlicht.
Dat is het wat wij kunnen doen:
proberen naar de mogelijkheden die we hebben
wat licht te brengen
in een wereld die er voor veel mensen
best wel duister uitziet
en waarvan we soms denken:
komt dat nog wel goed?
Al het goede dat we doen
is een bouwsteen voor een betere wereld.

Kun je nog geloven in het licht?

Tegenover al die grote gewelddadige jongens,
die terroristen en sommige machthebbers,
die niet malen om het leven van een kind
en hun strijd ook nog eens vaak
als een heilige zaak beschouwen,
kunnen wij, gewone mensen,
maar weinig uitrichten.
De duisternis is groot en zwaar
en je denkt dan dat het nooit meer licht kan worden.
We kunnen het afkeuren, dat geweld,
en dat moeten we ook doen,
we kunnen oproepen tot vrede
en ervoor bidden
en dat moeten we ook doen,
we kunnen goede waarden
van liefde, respect en verdraagzaamheid voorleven
en dat moeten we zeker niet nalaten,
we kunnen soms eraan bijdragen
dat moslim-jongeren zich niet te veel isoleren;
wie zich buitengesloten voelt
komt eerder tot het kwaad,
maar we kunnen terroristen niet stoppen.
Wat we daarnaast nog wél kunnen en moeten doen
is altijd het vertrouwen behouden
dat er een toekomst is achter de aardse horizon,
dat er licht is, hoe duister het ook lijkt
en dat dit licht uiteindelijk zal over­win­nen.
De heerlijkheid van God
zal groter zijn dan alle duisternis.

En God?

Vaak vragen mensen ook:
Kan God dit dan niet verhinderen,
waarom laat Hij dit allemaal toe?
Dat is een menselijke vraag,
dan schuiven we het weer op een ander,
maar zo werkt het niet;
God heeft ons allemaal
een vrije wil geschonken
en daarmee heeft Hij ieder van ons
een eigen verant­woor­de­lijk­heid toevertrouwd
om het licht toe te laten,
om dit Kind te aanvaarden
en zelf een kind van God te worden.
Het licht is een zachte kracht:
het verlicht ons,
maar het dwingt ons niet.

Schade en schande

Je hebt dat met opgroeiende kinderen
dat je hen als ouders langzamerhand zelf
steeds meer dingen laat kiezen en beslissen.
Daarbij gaan ze natuurlijk best weleens onderuit,
we zeggen dan
dat ze door schade en schande wijs moeten worden
en dat je van je fouten moet leren.
Wat zou het geweldig zijn
als dat ook eens
voor de mensheid als geheel zou gelden,
dat die door schade en schande zou leren
om vrede te stichten,
van de fouten zou leren
om haat en geweld niet met gelijke munt te betalen.
Want de ene oorlog volgt maar steeds de andere op.
Hitler, Stalin en Pol Pot motiveerden hun gruweldaden
met heidense of atheïstische argumenten,
nu gebeurt dat onder de vlag
van religie en een heilige oorlog,
maar het resultaat is hetzelfde:
miljoenen onschuldige mensen
moeten lijden en sterven of vluchten.

Licht versus duisternis

“Het licht schijnt in de duisternis,
maar de duisternis nam het niet aan (...)
Aan allen echter die Hem wel aanvaarden,
aan hen die in Zijn Naam geloven,
gaf Hij het vermogen
kinderen van God te worden (...)
Wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd”.

Het is alsof God ons vandaag wil zeggen:
staar je niet blind op de macht van terreur,
op wie zich voordoen als grote heren,
laat je niet verblinden door macht en het geld
en laat je geen angst aanjagen door terroristen,
want niemand kan harten voor zich winnen
door geweld en terreur;
een ideologie die zich zo moet handhaven,
is eigenlijk al dood;
welk zinnig mens zal uit vrije wil kiezen
voor wie anderen onderdrukt.
Ze kunnen zich alleen staande houden
door te blijven onderdrukken.

Kiezen voor het licht

Maar wie een hart heeft
en een weerloos kind
ziet liggen in een kribbe,
wie het licht wil ontvangen,
die zal een stroom van liefde
door zich voelen gaan,
genade en waarheid.
Geloof is niet iets gewelddadigs
maar juist een liefdevolle keuze
voor de kleine en weerloze Jezus;
het is een keuze voor het kind in jezelf,
voor het geven en het dienen,
voor het Kind in de kribbe.
Dat is een keuze die niet vanzelfsprekend is,
die vaak ingaat tegen de geest van de tijd,
een bewuste geloofs­keuze is het
voor het Licht dat Christus laat schijnen,
voor het Licht dat Christus is.
In die geest wens ik U allen
een mooi en vredig kerstmis toe!
Amen.

Terug