Arsacal
button
button
button


God in Nederland: een echt heel verre kennis

Mis Stille Omgang voor de Westfriese bedevaart

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 13 maart 2016
Westfriese pelgrims verlaten de basiliek om de Stille Omgang te beginnen
Westfriese pelgrims verlaten de basiliek om de Stille Omgang te beginnen

In de Sint Nicolaas­ba­si­liek heb ik zaterdag­avond 12 maart de heilige Mis gevierd met de Westf­reise bede­vaart, bij gelegenheid van de Stille Omgang. Bij die gelegenheid ben ik ook in gegaan op de te verwachten resultaten van het onderzoek God in Neder­land dat dit weekend verschijnt.

Het thema van de Stille Omgang was dit jaar: Jezus, gelaat van de Goddelijke barm­har­tig­heid - genadebrood voor u.

Homilie


Broeders en zusters, beste pelgrims van de Westfriese bede­vaart!

Mirakel van Amsterdam

Fijn dat U er dit jaar weer bij bent
om traditiegetrouw de Stille Omgang te houden
en dat wonder van de Eucha­ris­tie te gedenken
dat voor deze stad zoveel betekenis heeft gehad.
Het is 1345.
In de stad is een zieke
die moet overgeven
en de heilige hostie,
de heilige communie
die hij net heeft ontvangen
weer uitspuugt.
Het braaksel opgevangen in een doek
wordt in het vuur van de haard gegooid
en de hostie die dan daar
boven het vuur blijft zweven
tot verbazing van allen,
is het begin
van grote veranderingen voor deze stad:
mensen stromen toe, overal vandaan;
de keizer komt ook
en verleent Amsterdam het recht
om de keizerskroon in het wapen te dragen;
de stad gaat groeien.
Die kleine gebeur­te­nis
in een verborgen huis
van de Amsterdamse binnenstad,
heeft grote gevolgen,
die verandert de stad en het leven van mensen.

Ook wij gaan van­nacht
de aloude route weer lopen,
de weg, die de processie nam
die in de Middeleeuwen
ter ere van dit wonder werd gehouden.

Knipoog

Wat er toen in 1345 gebeurd is,
was zomaar ineens
een onverwachte knipoog van God,
een teken dat Hij bij ons mensen is
en ons niet vergeet.

Zo’n knipoogje van God
hebben we allemaal nodig.

God in Neder­land

Dit weekend wordt
het nieuwe onderzoek naar geloven
“God in Neder­land “
bekend gemaakt.
Ik ken die cijfers nog niet,
ze zullen misschien een beetje afwijken,
maar er zijn andere onderzoeken geweest
en die komen hierop neer:
in ons land is
25 % van de mensen ongelovig, atheïst;
17 % van de mensen gelooft in God,
daarvan zijn bijna 5 % moslims;
60 % van de mensen
gelooft wel dat er iets is,
maar wat of hoe, dat kunnen ze niet zeggen,
daarvoor staat het te ver van hen af.
De meeste mensen hebben dus wel het gevoel
dat er iets meer moet zijn
dan onze aardse werkelijkheid,
maar ze hebben geen relatie
met wat dat dan zou kunnen zijn.

God bewijzen?

Een paar jaar geleden was Jan Marijnissen op de TV
samen met kardinaal Eijk.
Ze moesten strijden over de stelling
dat je het bestaan van God bewijzen kunt.
De ongelovige Jan Marijnissen
zei natuurlijk dat zoiets niet kon,
God valt niet te bewijzen,
de kardinaal beweerde het tegendeel.
Ze hadden eigenlijk allebei wel een beetje gelijk,
want er zijn allerlei redenen
waarom je kunt zeggen
- zoals een groot deel van de mensen doet -:
dat er wel iets moet zijn,
dat alles niet zomaar vanzelf is ontstaan
(hoe zou je kunnen geloven
dat er geen kunstenaar en geen maker is
als je een prachtig schilderij ziet?),
maar tegelijk is geloof in God
toch niet iets wat je iemand kunt geven
door God te “bewijzen”,
want geloven is iets van je hart,
het wil zeggen dat je Iemand hebt ontmoet,
dat je een relatie hebt gekregen, een band
en dat gebeurt in feite op het moment

dat de vonk overspringt,
dat je hart geraakt wordt.
Hoe kun je bewijzen
dat iemand die je kent en liefhebt
ook daad­wer­ke­lijk bestaat?
De vraag stellen is al raar.

Relatie

Geloven is een relatie.
En om die relatie te krijgen moet er vaak
iets bijzonders gebeuren in ons leven.
Zeker in onze ongelovige tijd
is het niet vanzelfsprekend dat je gelooft.
Als je er buiten staat
is het geloof voor mensen
vaak net zoiets als een kerk.

Licht en donker

Als je overdag van buiten naar de kerk kijkt,
zie je een groot en donker gebouw.
Maar als het nacht is, zoals nu
en je loopt langs die kerk
en het licht brandt daar binnen,
kun je iets van de schoonheid zien
door de prachtige glas-in-lood ramen.
Dat hebt U vast ook weleens gezien:
prachtige glas-in-lood-ramen bij nacht
als je een verlichte kerk passeert.
Als je daarna bij dag een keer naar binnen gaat,
zie je de schoonheid van die hele kerk
en het zonlicht dat door de ramen
naar binnen valt.
Dan zie je die ramen opnieuw heel mooi,
maar nu in de context
van heel de binnenkant van die kerk
Zo is ons leven:
Vaak moet het donker worden
voordat wij iets van het licht gaan zien.
In het donker komt het licht vaak beter uit.
We maken iets moeilijks mee,
iets dat ons beproeft,
wat ons pijn doet,
wat ons voor vragen stelt
en dan kan het zijn dat
- als je je open stelt -
het geloof ineens
veel meer voor je gaat betekenen.
Dan zie je en ervaar je iets moois
en je krijgt het verlangen
om eens naar binnen te gaan,
om van binnen uit
meer van het geloof te ervaren,
om dat mooie wat je geraakt heeft
te zien in de samenhang van heel het geloof.

Second love

Dat moet die vrouw wel overkomen zijn
over wie we in het evangelie horen.
Zij was getrouwd
en was gevallen voor een “second love”,
voor overspel
(of misschien was zij gedwongen,
want dat kwam toen en nu
ook heel veel voor, helaas).
Zij werd door de Farizeeën en schriftgeleerden gegrepen
- alleen zij,
van de man met wie zij dat deed
ontbreekt hier ieder spoor,
die ging blijkbaar vrijuit! -
en zij zou gestenigd worden.
Haar lot was dus verschrikkelijk.
Die ene misstap
zou haar het leven moeten kosten.

Wie zonder zonde is...

En dan komt Jezus voor haar op,
Hij bevrijdt haar door die oordelende mensen
op hun eigen schuld te wijzen
en te zeggen:
“Wie zonder zonde is,
werpe de eerste steen”.
Oordeel niet zo hard over je naaste,
we zijn allemaal zwakke mensen,
wij zijn allemaal op weg,
onze hele leven is een Stille Omgang;
en als je met één vinger naar een ander wijst,
wijzen er drie naar jezelf.

Verlangen naar een relatie

Die vrouw verkeert in een ellendige situatie,
alles is donker om haar heen
en dan schijnt ineens
het licht van de barm­har­tig­heid.
Dat is haar Godservaring,
deze ontmoeting zal haar kracht geven
en vleugels
om uit de zonde op te staan
en vrij en nieuw weer verder te gaan.
Zij werd aangeraakt door Gods liefde;
door de barmhartige liefde van Jezus
kreeg zij veel meer vuur en energie
om haar leven diepte en schoonheid te geven,
dan duizend strenge woorden hadden kunnen doen.
Ik ben er zeker van
dat zij daar wegging
met het verlangen naar een relatie,
een andere relatie:
het verlangen om God de Vader en Jezus de Zoon
beter te leren kennen,
van hart tot hart!

Een verre kennis

Als je vriend of je kennis naar Australië emigreert
en je houdt geen contact,
dan vervaagt de relatie.
Als je ruzie hebt in de familie
en je bezoekt je ouders niet,
wordt de afstand steeds groter.
Zo is het ook met God,
het is zo belangrijk dat we die relatie onderhouden,
anders wordt geloven:
“er zal wel iets zijn”;
dat is een omschrijving voor een echt heel verre kennis!
“Zoek de Heer en neem toe in kracht” (ps. 104,3-4)
Dat was het grote verlang van Paulus
in de tweede lezing van vandaag:
“Ik wil Christus kennen”,
Hij wil Hem voelen, ervaren,
Zijn lijden, Zijn verrijzenis, alles.

Als we in nood zitten...

Als wij geld van onze ouders nodig hebben,
vergeten we zeker niet hen te bezoeken,
als we hen niet nodig hebben,
als ze misschien zelfs dementeren,
slaan we gemakkelijker een tijdje over.
Zo is het ook met God
Als we in nood zitten,
komt de vraag naar God vrij gemakkelijk,
als we niet in nood zitten,
vraagt het van ons een inspanning
om Hem niet te vergeten
en ons geloof en vertrouwen
steeds weer te vernieuwen, te verdiepen..
Ieder keer opnieuw komt Hij bij ons
in de heilige Eucha­ris­tie.
Het is een bijzonder moment
als wij de heilige communie ontvangen.
Wij houden onze hand op
of openen onze mond
om Hemzelf te ontvangen,
Jezus de Heer,
verborgen en klein,
maar barmhartig en liefdevol,
genadebrood voor ons.
Laten we Hem
met geloof en veel liefde ontvangen.

God verdwenen?

En als we straks door nachtelijk Amsterdam lopen,
dwars door die stad
waar God uit verdwenen lijkt,
laten we dan bidden voor al die mensen
dat zij hun hart mogen openen
dat zij de goedheid van God mogen ervaren,
dat er contact mag komen,
een relatie zal ontstaan....
met Hem
van hart tot Hart.
Amen.

 

Terug