Arsacal
button
button
button
button


Moeten we kiezen: secularisatie of fundamentalisme?

Avond van de martelaren 2016

Overweging Preek - gepubliceerd: vrijdag, 18 maart 2016 - 1417 woorden
Op projectieschermen zagen we beelden bij de getuigenissen
Op projectieschermen zagen we beelden bij de getuigenissen
De lichtjes opgestoken voor de vervolgde christenen
De lichtjes opgestoken voor de vervolgde christenen
In de rij om een lichtje te plaatsen voor de martelaren
In de rij om een lichtje te plaatsen voor de martelaren

Op vrij­dag 18 maart vond in de Sint Nicolaas­basi­liek in Am­ster­dam de Avond van de mar­te­la­ren plaats: de her­den­king van de meer dan 4000 chris­te­nen die jaar­lijks om hun geloof wor­den vermoord en de 100 à 150 miljoen chris­te­nen die om hun geloof wor­den ver­volgd. Het was opnieuw een in­druk­wek­kend gebeuren dat de vraag oproept: waarom wordt er in media en poli­tiek zo weinig aan­dacht besteed aan het lot van al deze mensen?

Kerk in Nood

De organi­sa­tie van deze avond werd weer prima ver­zorgd door Kerk in Nood. Een heel leger aan vrij­wil­li­gers zorgde ervoor dat alles vlot verliep. Vier ge­tui­ge­nissen van moordpartijen op chris­te­nen in het afgelopen jaar wer­den afgewisseld met staties van de kruis­weg. Het bloedbad in de school in Kenia, de Koptische mar­te­la­ren op het strand van Libië, een vermoorde pries­ter uit Congo en een niet-katho­lie­ke christen uit Laos wer­den speciaal her­dacht. Zij ston­den 'model' voor de tal­loze anderen... Alle aanwe­zigen (de kerk zat goed vol) kon­den een lichtje ops­te­ken als teken van hun steun en medeleven.

Mis

Tijdens de H. Mis waarin mgr. Jozef Punt hoofd­cele­brant was en ook mgr. Rob Mutsaerts en mgr. Jan van Burg­ste­den con­ce­le­breer­den (naast ver­schil­lende pries­ters), heb ik de volgende homilie gehou­den:

Homilie

En toch...

Broeders en zusters,

“In die tijd raapten de Joden stenen op
om Jezus te stenigen”.
We weten hoe dit afloopt,
we staan vlak voor de goede week
en we zullen her­denken
hoe Hij ter dood werd gebracht.
Er is in 2000 jaar niet veel veranderd
en toch bestaat en groeit nog steeds
het aantal van hen die zich christen noemen,
ondanks ver­vol­ging
en ondanks seculari­sa­tie.
En zelfs in de rijke, gese­cu­la­ri­seerde lan­den
luis­te­ren en kijken
miljoenen mensen
naar het verhaal van Zijn lij­den, Zijn passie.

Twee kanten

Het evan­ge­lie dat we zojuist hebben gehoord,
kent beide kanten:
de radicale verwer­ping van Christus
- ze willen Hem stenigen vanwege godslaste­ring -;
die kant is het meest zicht­baar en prominent,
want het zijn juist de vooraanstaan­den van het volk
die zich tegen Jezus keren;
en aan de andere kant de vele mensen
die naar Hem toe­ko­men,
als Hij zich heeft terug getrokken,
buiten die schijn­wer­pers van de over­heid,
aan de over­kant van de Jordaan.

Een vernederde God

Het gaat hier ook om een Gods­beeld
dat deze mensen verwerpen of aan­vaar­den.
Veel gods­diensten hebben een beeld van God
als iemand die verheven is
en zich op afstand houdt,
niet zo dicht bij het leven van mensen komt.
Het chris­te­lijk geloof is anders.
Er is geen andere gods­dienst
die een God eert die mens werd
en die het leven
van arme en een­vou­dige mensen kwam delen,
van mensen die ver­volgd wor­den en moeten vluchten,
een God die geweld onder­ging
en die langs de weg van ondergang
verlos­sing bracht en heil.
Dit gaat vol­ko­men
tegen men­se­lijk denken
en men­se­lijke ver­wach­tingen in.

Eerbied voor de lij­dende

Als God mens wordt,
wordt de gewone wer­ke­lijk­heid geheiligd,
gaat het concrete men­se­lijk leven
iets God­de­lijks krijgen.
Als God zó mens wordt
dat Hij het leven van een vluch­te­ling,
een arme, on­schul­dig ter dood ver­oor­deelde leidt,
wordt daar­mee ook
de vluch­te­ling geheiligd,
de arme, de on­schul­dig ter dood ver­oor­deelde,
de lij­dende, kleine mens.
Onze eerbied moge naar hen uit­gaan,
want in hen herkennen wij Christus.

Zij zijn slechter af

De chris­te­lijke gods­dienst leert
dat de leer­ling niet boven zijn Meester staat,
dat die leer­ling bereid moet zijn
zijn eigen kruis op te nemen
en Jezus te volgen.
Wij zuchten vaak hevig
onder onze kruisen en kruisjes:
de tegen­val­lers en het gemis, de ziekte en de pijn
en in onze samen­le­ving: een­zaam­heid..
Vele chris­te­nen hebben in deze wereld
een nog veel groter kruis te dragen.
Zij zijn hun leven niet zeker.
Als we ons lot willen ver­ge­lij­ken
met dat van anderen,
laten we dat dan doen met het lot van hen
die zoveel slechter af zijn dan wij
en daarbij de vele mooie gaven zien
die ons ge­schon­ken zijn.
Wij hebben het goed.

Marte­laar

Het is geen wonder
dat voor de rijke, welvarende mensen
Jezus vaak niet meer is
dan een schim uit het verle­den,
een verhaal van lang gele­den:
hun leven staat veel verder af
van dat van Jezus.
En al die mensen
die wij van­avond willen gedenken,
staan in feite heel dicht bij Hem,
zij zijn de moderne mar­te­la­ren.
Marte­laar is een woord dat ‘getuige’ betekent.
“Gij zult mijn getuigen zijn” (Lc. 24, 48; Hand. 1, 8).

het meest bedreigd

Het is goed dat we hier samen zijn
om stil te staan bij het lot van die
vele chris­te­nen
die slacht­of­fer zijn van dis­cri­mi­na­tie en geweld,
die wor­den ver­volgd en van huis en haard ver­dre­ven.
Tussen de 100 en 150 miljoen chris­te­nen
leven in zo’n situatie
Jaar­lijks wor­den meer dan 4.000 chris­te­nen
om hun geloof ter dood gebracht
(periode 1 nov. 2013 - 31 okt. 2014: 4.344).
De chris­te­nen vormen in onze wereld
de meest ver­volgde, meest bedreigde groep
en het aantal lan­den
waar christen­ver­vol­ging plaats vindt
neemt alleen maar toe...

Zo dien je God niet!

De meeste en zwaarste ver­vol­gingen
vin­den plaats als gevolg
van het geweld van fun­damentalisten.
En nog steeds, na 2000 jaar,
is de reden die zij aan­voeren dezelfde:
“Niet om een goed werk stenigen wij U,
maar om een godslaste­ring”.
Het is moei­lijk te begrijpen
dat extremis­tische moslim-groepen vin­den
dat zij de ware gods­dienst
en het juiste geloof ver­te­gen­woor­digen
en menen dat de vreedzame slacht­of­fers van hun terreur
van de duivel zijn bezeten.
Zo kan de ware gods­dienst niet zijn,
want God is liefde,
gevende, dul­dende, lij­dende liefde.
Gods­dienst, agressie en geweld
kunnen niet samen­gaan;
een gods­dienst die opereert
met ver­vol­ging en geweld
houdt op een gods­dienst te zijn,
want zo dien je God niet!
Zal er nog geloof zijn?
Zowel het geweld als de seculari­sa­tie
kunnen ons soms angst aanjagen:

zal er nog geloof zijn?

1,8 miljoen chris­te­nen stierven in de twin­tigste eeuw
in Afrika als marte­laar.
Meer dan 120.000 chris­te­nen
wer­den de laatste jaren
door IS ge­dwon­gen zich te ‘bekeren’
of te sterven in Syrië en Irak.
Ook in allerlei Afrikaanse lan­den
zien we fun­damentalis­tische terreur­groepen toenemen.
In één bisdom in Nigeria
wer­den 350 kerken verwoest.
Van de ruim een miljoen chris­te­nen
die veer­tien jaar gele­den nog in Irak woon­den,
zijn er nu nog zo’n 275.000 over.
In Syrië is het na­tuur­lijk niet beter.
In Noord Korea wor­den chris­te­nen opgesloten
in con­cen­tratie­kampen,
naar schat­ting zijn het er tussen de 50 en de 70.000.
in Pakistan vallen chris­te­nen ten prooi
aan aan­klach­ten wegens godslaste­ring
en ook in China wer­den kerken vernie­tigd
en reli­gi­euze leiders gevangen geno­men.
Zullen er over tien jaar
nog chris­te­nen wonen in het Midden Oosten?
En zullen er nog chris­te­nen zijn in ons land?
De seculari­sa­tie gaat verder.
Zal de Mensen­zoon bij Zijn komst
het geloof op aarde vin­den?

Een ant­woord

Op de eerste plaats, lijkt me,
moeten we niet geloven in geweld.
Wie het zwaard han­teert,
zal door het zwaard omkomen,
heeft Jezus zelf ons al gezegd (Mt. 26, 52).
Agressie is hét teken van zwakte,
wie inner­lijk sterk staat,
hoeft zijn toevlucht niet te nemen tot geweld.
Maar ook een deca­dente maat­schap­pij
is een teken dat een cultuur ten einde loopt.
Fun­da­men­ta­lisme en seculari­sa­tie/deca­dentie:
In zekere zin staan er
in de crisis die onze wereld teistert
twee reuzen op lemen voeten
tegen over elkaar.

Buiten het zicht

Maar dan, ver­vol­gens,
is er ook die tegen­be­we­ging
die we in het evan­ge­lie van vandaag signaleer­den:
Jezus trekt zich terug
naar de over­kant van de Jordaan
en velen komen daar naar Hem toe
- buiten het zicht van de schijn­wer­pers,
van het wereldtoneel en de grote heren -
en beginnen daar in Hem te geloven.

Bekeerd

Voor ons oog is het
alsof kerk en chris­ten­dom
op hun laatste benen lopen,
de wer­ke­lijk­heid is
dat de katho­lie­ke Kerk harder groeit
dan de wereldbe­vol­king.
De wereldbe­vol­king groeide in negen jaar
met 10,8 %, het aantal katho­lie­ken met 14,1%.
In Noord Afrika zijn de laatste jaren
veel mensen christen gewor­den,
die teleur­ge­steld
door de zo­ge­naamde Arabische lente en het geweld
de bijbel zijn gaan lezen of een kerk hebben opge­zocht.
Volgens een bericht van de zender Al Jazeera
hebben zich de laatste tijd
 jaar­lijks zes miljoen moslims tot het chris­ten­dom bekeerd.

Getuigen

Maar uit­ein­delijk gaat het niet om de getallen,
niet om wat wij doen of om ons succes;
het gaat om Christus, om de Drieëne God,
om de verlos­sing, om genade, de sacra­menten en Maria
en het gaat om eenvoud van hart,
om geloof en ver­trouwen.
Dat is in feite het voor­beeld
dat al die mar­te­la­ren
van de twin­tigste en eenen­twin­tigste eeuw
ons hebben gegeven:
Zij waren getuigen;
zij hebben hun geloof bele­den
en hun leven gegeven;
hun bloed is het zaad
voor nieuwe chris­te­nen.
Zij hebben geen men­se­lijke maatstaf aan­ge­legd
maar vanuit geloof gehandeld,
door dik en dun ver­trouwend
op Gods zorg en Zijn barm­har­tig­heid.
Hij kent ons en Hij heeft alles voor­zien;
Hij zal alles ten goede lei­den;
in Zijn han­den en in Zijn Hart
zijn wij veilig en geborgen.

Amen..

Terug