Arsacal
button
button
button


Een tastbare herinnering aan een dierbaar iemand

Witte Donderdag

overweging_preek - gepubliceerd: donderdag, 24 maart 2016
Een tastbare herinnering aan een dierbaar iemand

De avondmis van Witte Donderdag heb ik in de H. Engelmundus­parochie in Driehuis gevierd, waar we natuurlijk ook de slachtoffers van de aanslagen in Brussel hebben herdacht en voor de nabestaanden hebben gebeden en voor alle gewonden en getraumatiseerden en voor de zielenrust van Johan Cruyff.

Homilie

Afscheid


Het klinkt heel gek,
maar een van de mooie
momenten van mijn leven
was het overlijden van mijn vader,
nu twee-en-een half jaar geleden.
Hij was zich bewust
dat de dood dichtbij kwam,
daar was hij heel open over.
We hebben met elkaar gebeden,
hij bedankte mijn moeder
en zei tegen ieder van zijn kinderen
nog een per­soon­lijk, hartelijk en bemoedigend laatste woord.
Zo is hij heengegaan.

Misschien dat U het zelf
ook weleens hebt meegemaakt
dat U afscheid hebt moeten nemen
van een dierbaar iemand
die nog iets meegaf, bedankte,
moed gaf.
Je wilt dan niets missen
van wat er wordt gezegd,
alles drink je in, je staat helemaal open.
Als het U weleens is overkomen
dat zult U dat zeker niet vergeten.

Intens

Juist omdat we op zo’n moment
echt stil staan bij wat er gebeurt
en omdat alles om ons heen
onbelangrijk is geworden
als we zo iets meemaken,
omdat we heel intens ver­bonden zijn
met de persoon van wie we afscheid moeten nemen,
kan dat zo’n diepe indruk op ons maken.

Tastbare herinnering

Wat bij een overlijden
ook heel belangrijk kan zijn
is een tastbare herinnering;
als we iets krijgen uit de erfenis
van een heel dierbaar iemand
heeft dat voor ons meer waarde
naarmate het meer per­soon­lijk is,
iets wat ons echt herinnert aan
en verbindt met
die overleden dierbare.
Het is altijd pijnlijk
als een heel per­soon­lijke herinnering
terecht komt in de handen
van iemand die niets
met de dierbare overledene heeft.
Dan wordt het zomaar een ding, zonder inhoud.

Iets tastbaars

In die geest mag U
dit laatste avondmaal van Jezus zien.
Deze avond en dit maal
staan in het teken van het afscheid.
Jezus spreekt mooie afscheidswoorden
en Hij laat ons iets tastbaars na:
de heilige Eucha­ris­tie.

Jezus gaat heen
en dat gaat
een zware, moeilijke lijdensweg worden;
Hij ziet dat, Hij weet dat,
Zijn kruis staat Hem helder voor ogen
en toch kijkt Hij ook naar de toekomst
en Hij geeft Zijn leerlingen
door Zijn woorden en daden op deze avond
een tastbare herinnering
en hulp om het lijden dat voor hen ligt
te kunnen dragen en aanvaarden.
Want dat vinden wij mensen
bijna altijd heel moeilijk:
om het aan te nemen en het te begrijpen
als het lijden ons treft.

Jezus geeft op deze avond aan
dat de apostelen niet alléén zijn
ook al zullen er moeilijkheden op hun weg komen.
Jezus zal in de Geest bij hen blijven
en Hij laat aan hen dus iets na
waardoor Hij altijd bij hen is
ook al zal Hij niet meer op aarde verkeren.

relatie

Daarom geeft Jezus op deze avond
de heilige Eucha­ris­tie.
De Eucha­ris­tie is de viering van het paasmysterie,
dat wil zeggen:
van Jezus’ lijden, Zijn sterven en Zijn dood,
Zijn kruisoffer en Zijn verrijzenis.
In de communie is Hij er zelf.
Het is de meest per­soon­lijke, tastbare herinnering
die Hij ons kon geven,
en het krijgt die betekenis
voor wie die communie ontvangt
als die persoon, die ontvanger
een relatie met Hem heeft
van geloof en vertrouwen.

Daarom knielen wij

Onze kerken
zijn eigenlijk gebouwd rond de eucha­ris­tie.
Alles wijst naar het altaar en het tabernakel
en dat is gewoonlijk
de mooiste en meest verheven plaats van het kerk­ge­bouw,
daar wordt Ons Heer - de communie - bewaard.
Een kerk is huis van God
vooral omdat Hij er te­gen­woor­dig is
in het tabernakel, in de communie.
Dáárom is er eerbied,
daarom knielen wij,
daarom is het een huis van stilte en gebed
om ruimte te maken voor die aanwezigheid.
Daar kunnen we door geraakt worden,
dat is dan een cadeautje van God,
maar of we geraakt worden
hangt ook van onszelf af.

verzadigd?

Ooit ging een niet gelovige man van Joodse afkomst,
Alphonse Ratis­bonne heette hij,
een katholieke kerk binnen.
Hij vertelde later over dat bezoek:
“Ik ging erin als heiden,
ik kwam eruit als katholiek”.
Natuurlijk gaan er duizenden mensen
een katholieke kerk binnen
die er net zo heidens uit komen
als ze erin gingen.
Toch wil God er voor hen zijn.
Er moet dus ook iets zijn in ons:
een openheid, een verwachting,
een verlangen dat kan worden vervuld.
Het is voor een rijke
- dat wil zeggen: voor iemand die zelfvoldaan is,
alles heeft en ‘verzadigd’ is --
moeilijker in het rijk Gods te komen, zegt Jezus,
dan voor een kameel
om door het oog van een naald te gaan.

Deze dag is dus ook een uit­no­di­ging
om de Eucha­ris­tie met aandacht en liefde te vieren,
alsof je de laatste woorden
van een dierbare stervende hoort,
alsof je de mooiste tastbare herinnering
aan de dierbare overledene ontvangt.

Priester­schap en voetwassing

Tegelijk vieren wij op deze dag
de instelling van het priester­schap,
gegeven om de Eucha­ris­tie te blijven vieren.
En we gedenken dat Jezus neerknielde
en de voeten van Zijn apostelen waste
zoals alleen slaven en knechtjes dat deden.
Het is een werkje waarvoor men zich al gauw te goed voelde.
Dat merken we ook aan de reacties van de apostelen,
in het bijzonder aan Petrus die protesteert.
Maar Jezus wil daarmee nog eenmaal laten zien,
welke geesteshouding zijn leerlingen zal moeten bezielen:
liefde, zich uitend in dienst­baar­heid en barm­har­tig­heid,
dat we klaar staan voor een ander
en bereid zijn te vergeven, te verzoenen.
In dit heilig jaar van de barm­har­tig­heid
staat die geesteshouding, dat voorbeeld van Jezus centraal.

Op deze laatste avond van Zijn leven
liet Hij dit alles
- de Eucha­ris­tie, het priester­schap en de voetwassing -
aan ons na
als een geestelijk testament.
Dat dit voor ons allen blijvend
een dierbare herinnering
aan een dierbaar Iemand mag zijn:
Jezus Christus onze Heer
AMEN.

Terug