Arsacal
button
button
button


Preek bij de Sint Jansprocessie

overweging_preek - gepubliceerd: maandag, 27 juni 2016
de basiliek in Laren in feesttooi
de basiliek in Laren in feesttooi
het versierde beeld van van Johannes:
het versierde beeld van van Johannes: "Zie het lam Gods"

Zondag 26 juni heeft Laren het Sint Jansfeest gevierd met de bekende processie. Tijdens de processie is traditiegetrouw de heilige Mis gevierd op het kerkhof, waarbij ik de volgende homilie heb gehouden.

Homilie

Een naam

Broeders en zusters,

We zeggen weleens:
“What’s in a name?”,
alsof een naam niet zo belangrijk is.
Maar helemaal waar is dat toch niet.

Een nieuw mensenkind krijgt een naam
en daar wordt meestal goed over nagedacht.
Vroeger werden kinderen vaak vernoemd
de naam van dat kind is dan
een verwijzing naar vorige generaties
waaraan we soms veel te danken hebben.
Nog steeds gebeurt dat wel.
Sommige vaders of moeders
willen een hippe of populaire naam
of die van een favoriete voetballer of filmster.
Andere ouders zoeken iets op in een boekje
en kijken vooral
naar de betekenis die een naam heeft.

Een naam is een missie

In de bijbel is een naam heel belangrijk.
God zelf geeft er mensen vaak een nieuwe naam
als hij aan hen een opdracht of belofte geeft:
Abram wordt Abraham, Jakob wordt Israël
en Hosea de profeet
kreeg van God precies te horen
hoe hij zijn kinderen moest noemen.
De naam die iemand in de bijbel draagt
is dan ook vaak een programma.
Zo betekent de naam van Jezus zelf: “God redt”
dat drukt dus precies Zijn opdracht uit.
En Zacharias krijgt te horen
dat hij zijn zoon “Johannes “moet noemen,
dat betekent: God is genadig.
Die naam sluit prachtig aan
bij het heilig jaar of jubileum
van de barm­har­tig­heid
dat we nu vieren.

Alles afgezet

Toen paus Franciscus dit jubileumjaar
in Rome opende
stonden alle veiligheidsdiensten op scherp.
Heel het gebied rond de sint Pieter was afgezet
en iedereen werd streng gecontroleerd.
Er waren dan ook maar
zo’n 50.000 mensen bij de viering
terwijl dat er normaal veel meer kunnen zijn.
Het jaar van barm­har­tig­heid werd geopend
onder het teken
van de terrorismedreiging

In deze omstandigheden
klinken dat woord barm­har­tig­heid
en de naam van Johannes de Doper:
God is genadig!

Barm­har­tig­heid

Er is dreiging van terreur
en we zitten in een vluchtelingencrisis:
zoveel mensen zijn
door oorlog en geweld
van huis en haard verdreven.
En toch herhalen we dat woord met vertrouwen:
God is genadig.
Zijn laatste woord over ons leven
zal een woord van barm­har­tig­heid zijn.

Opvangen van vreemdelingen

De werken van barm­har­tig­heid
staan dit jaar
in het middelpunt van de aandacht;
het gaat om aandacht voor de armen en de zwakken,
om vergeven en bidden voor anderen
en iets durven zeggen
om voor waarden en normen op te komen,
juist in onze samenleving.
Één van die werken van barm­har­tig­heid is
het opvangen van vreemdelingen.
Zelf gaat paus Franciscus elke week
een opvang, een centrum of huis van de kerk bezoeken
waar mensen terecht kunnen
die in moeilijke situaties zijn.

We zijn rijk

Velen van ons hebben het goed:
we leven in een rijk land,
we zijn zeer welvarend
en genieten van rust en vrede;
menselijk kunnen en kennen
ontwikkelen zich steeds verder.
We zijn rijk.
Vaak zeggen mensen terecht bij een verjaardag:
Je hoeft me niets te geven,
ik heb alles al.
We zijn eigenlijk enorm gezegend.

Wat maakt het veel uit
waar je wieg heeft gestaan!

Rijk in zekere zin

Maar we zijn rijk in zekere zin.
Want hoeveel mensen zien die grote zegen?
Is alles een gave
of is het een recht?
Zijn al die mooie dingen die ons toegevallen zijn,
dat wat we bereikt hebben in het leven,
werkelijk onze eigen prestatie?
Veel mensen zien dat zo.
Is het alleen een normaal en natuurlijk feit
dat we het zo goed hebben,
dat we verstand en capaciteiten hebben
of is er nog iets anders?
Wie er de zegen in ziet,
de hand en de liefde van God,
is dankbaar
en dat is één van de mooiste dimensies
van ons leven.

Wat zijn we arm
als we alles hebben
maar juist dat missen!

Volksziekte

Het is overigens niet zo
dat het voor iedereen geldt
dat het leven een aaneenschakeling is
van cadeautjes.
Eenzaamheid is een ‘volksziekte’
in onze maat­schappij.
Dat heeft met die rijkdom
en het individualisme te maken.
30.000 mensen in Amsterdam
hebben in een maand tijd
geen enkel niet-professioneel contact!

Agressie in de samenleving

En waarom, bij­voor­beeld, is er aan de andere kant
zoveel geweld en haat,
waarom slopen mensen een trein-interieur,
waarom worden buschauffeurs bedreigd,
richten supporters vernielingen aan?
Waarom zijn groepen jongeren
op straat zo bedreigend?
Waarom worden mensen agressief?

Dat heeft vaak ook met frustratie te maken,
het gevoel tekort te zijn gedaan,
niet gerespecteerd en aanvaard te worden,
afgewezen te zijn
of gewoon dat ze niet
uit zo’n fijn en goed nest komen.
Mensen worden boos
wanneer ze geen liefde ervaren,
zich alleen voelen staan,
zich benadeeld voelen.
Anderen voelen zich door God verlaten.
En toch heeft God
hen niet verlaten!
Wie lekker in zijn vel zit
wordt niet zo gauw agressief.

Een drive

En toch kan er ook uit al die jongeren
die ontsporen
iets moois groeien!
Want mensen die zelf veel tekort gekomen zijn
kunnen toch goed voor anderen zijn.
Er zijn ook mensen
die uit een gebrek aan liefde dat zijzelf hebben ervaren
een enorme drive ontwikkelen
om ervoor te zorgen
dat anderen dat niet overkomt.

De gedachte en het verlangen
om barmhartig en goed te zijn voor anderen
komen natuurlijk niet zomaar.

Iets terug doen

Als je mag terug kijken
op een gelukkige jeugd,
als je veel hebt ontvangen
of als je temidden
van moeilijkheden en nare gebeur­te­nissen
ook heel goed de mooie dingen kunt zien
die je ten deel zijn gevallen,
dan voel je het verlangen
om iets terug te geven,
om zelf op je eigen beurt
weer iets moois voor anderen te betekenen.

We zijn allemaal geroepen tot barm­har­tig­heid,
of we nu gewond zijn door het leven
of dat we dankbaar kunnen terug kijken
op een mooie levensloop.

Één grote ervaring van barm­har­tig­heid

Voor de ouders van Johannes de Doper
- Zacharias en Elisabet -
was heel het gebeuren
rond de geboorte van Sint Jan
één grote ervaring van barm­har­tig­heid.

Wij weten al uit eigen ervaring
hoezeer iets je blij en dankbaar kan maken
als je echt lang naar iets hebt uitgezien.
Wat het ook is,
het geeft meer vreugde
als het de vervulling is van een lang gekoesterde wens,
meer dan wanneer het iets
waarvoor je gewoon
even je portemonnee hebt getrokken
om het te gaan kopen.

Zo was het bij Zacharias en Elizabet:
ze waren al op leeftijd,
eigenlijk te oud.
Ze hadden een kinderwens
van jongs af aan.
Dat verlangen was nooit ingewilligd
en nu - toen het allemaal niet meer mogelijk leek -
wordt die diepste wens alsnog vervuld.

Johannes moet hij heten:
God is genadig
en dat is de ervaring
die Zacharias dan uitzingt
in een prachtige lofzang:
“God heeft in Zijn barm­har­tig­heid
op ons neergezien”.

Uitvloeiende dankbaarheid

Zij zijn zo helemaal blij en dankbaar.
Die vreugde en dankbaarheid
is de kern van hun beider leven
en in de lofzang die Vader Zacharias
toen ging zingen
wordt heel duidelijk
dat dat gevoel van diepe dankbaarheid
omdat God barmhartig op hen heeft neergezien,
uitvloeit, uitgaat naar andere mensen.
Die dankbaarheid helpt hen
om aan anderen te denken.
De barm­har­tig­heid van God,
die bood­schap van verlossing
wordt doorgegeven
vanuit de eigen dankbaarheid en vreugde.

Een naam, een taak

Broeders en zusters,
ook wij dragen een bijzondere naam,
die naam is een programma,
die naam luidt: Kind van God.
God is ook ons genadig.
We zijn een kind van God,
we hebben een doel,
we hebben een bestemming.
En wij hebben een taak,
zeker nu de welvaart stijgt
en God verdwijnt
en veel van wat het leven
rijk en mooi maakt, diepgang geeft.
Wij hebben een taak
om door onze vreugde en dankbaarheid,
door wat we uitstralen
te laten zien en ervan te getuigen:
God is genadig,
Hij is barmhartig.
Dat is Zijn laatste woord.
Amen

Terug