Arsacal
button
button
button


Is de bijbel gewelddadig?

20e zondag door het jaar C in Wormer

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 14 augustus 2016
inschrijving in het doopboek
inschrijving in het doopboek
H. Mara Magdalena kerk in Wormer
H. Mara Magdalena kerk in Wormer

Op zondag 14 augustus - 20 e zondag door het jaar C - was ik in Wormer voor de Eucha­ris­tie­viering en de doop en het vormsel van een volwassene. In het evangelie stond dat Jezus geen vrede komt brengen maar verdeeldheid. Is Jezus, is de bijbel dan toch gewelddadig?

George Johan Kristians ontving deze morgen het doopsel, het vormsel en de eerste communie tijdens de heilige Mis. Het Wormerse zomerkoor zong en daarbij ben je geneigd om te denken aan een groepje zangers dat toevallig niet op vakantie is, maar nee: er was een groot koor dat een meerstemmige mis zond. Veel parochianen bleven koffie drinken en vanwege de feestelijke dag was daar een gebakje bij.

Homilie

Aanslagen

Nou, we hebben weer een mooi evangelie vandaag!
Er is al zoveel strijd in de wereld,
ook deze maand augustus
vonden er in onze wereld
al meer dan vijftig terroristische aanslagen plaats,
de meesten ervan uit naam van religie.

Paus Franciscus

Paus Franciscus kan dan wel allerlei gesprekken beginnen
met gematigde Islamitische leiders
om samen op te staan
tegen terrorisme en geweld
in naam van een godsdienst
en hij kan dan wel zeggen
dat we allemaal één God eren,
dat we elkaar
als broeders en zusters moeten respecteren
en dat we in vrede moeten leven met elkaar,
maar we horen het nu Jezus zelf zeggen:
“Denk je dat ik op aarde vrede ben komen brengen?
Nee, zeg ik u, juist verdeeldheid.
Want van nu af
zullen er vijf in één huis verdeeld zijn”.

Geweld goedgekeurd?

Is het dan toch zo
dat ook de bijbel geweld goedkeurt
in naam van het geloof?
Mag je bij­voor­beeld volgens de bijbel
van je vijand de kop afhakken?

Vrede laat ik U na!

Maar Jezus zegt het heel duidelijk
tegen de apostelen
in de Hof van Olijven
als die hun Heer en Meester
willen gaan verdedigen met het zwaard
tegen de soldaten die Hem
gevangen komen nemen:
“Steek het zwaard in de schede,
want allen die naar het zwaard grijpen,
zullen door het zwaard omkomen” (Mt. 26, 52).
En een andere keer
als de Samaritanen Jezus niet willen ontvangen
en de leerlingen
vuur uit de hemel willen afroepen
om hen te verdelgen,
wijst Jezus hen op strenge toon terecht (Lc. 9, 55).
En hoe vaak staat er niet
dat de liefde het hoogste gebod is
en dat die leidend moet zijn in ons leven
en dat we ook onze vijanden moeten liefhebben?
Bemint uw vijanden! (Lc. 6, 27vv.)
Geen wraak, geen geweld!
En Jezus zegt ook: “Vrede laat ik U na” (Jo. 14,27).

En het Oude Testament dan?

Soms wijzen mensen dan nog wel
op het Oude Testament
waar toch allerlei oorlogen worden uitgevochten
en ook mannen Gods
soms gewelddadige dingen doen
en waar de wraakgedachte speelt:
oog om oog, tand om tand.

Daar is veel over te zeggen,
veel meer dan past in het kader van een preek.
Ik beperk me er nu maar even toe
te zeggen
dat de bijbel ons in het Nieuwe Testament
meegeeft
dat Jezus Christus
de volheid van de open­ba­ring is,
het woord van Jezus is de toetssteen
in Hem heeft God met ons
een nieuw verbond gesloten.
Hij is het Woord van God
dat de Doorslag geeft!
De brief aan de Hebreeën zegt daarover:
“Was dat eerste verbond
zonder fout geweest,
dan had men niet omgezien naar een tweede
... door te spreken over een nieuw verbond
heeft God het eerste
voor verouderd verklaard” (Hebr., 8, 7. 13).
De bijbel zegt dus zelf
dat er in het Oude Testament veel staat
wat nog onvolmaakt is,
dat dat in zekere zin verouderd is
en dat we alles wat we daar lezen
moeten zien en begrijpen
in het licht van Christus.
Wat Hij zegt en doet
heeft het laatste woord.

Leven met verdeeldheid

Maar waar gaat het vandaag
in het evangelie dan over
als Jezus over die verdeeldheid spreekt?
Het gaat niet over een verdeeldheid
die wij willen,
het gaat niet over een strijd
die wij voeren,
het gaat niet over geweld dat wij plegen,
maar het gaat erover
dat we niet van slag moeten raken
als er toch verdeeldheid en narigheid komt.
Stel, je wilt met iedereen in vrede leven,
je zou graag goed willen zijn met je kinderen,
met de buren, met je collega’s op het werk,
met je mede-vrijwilligers in de kerk,
je zet je er voor in
om met iedereen
op goede voet te staan
en toch gebeurt er iets
waardoor er verdeeldheid ontstaat,
toch worden je bedoelingen niet begrepen,
wordt je mening of je overtuiging niet aanvaard
en lukt het je niet
om de eenheid en vrede te herstellen.
Wat Jezus ons zegt is eigenlijk:
Je hebt niet altijd alles in de hand,
je krijgt het niet altijd zo
als je het graag zou hebben,
denk bij­voor­beeld niet dat God
ons als gelovige mensen
nu prettig en rustig, in vrede zal laten leven,
dat christen-zijn het recept is
om voor moeilijkheden gespaard te blijven, nee:
we moeten ons erop instellen
dat ook de kruisen en tegenvallers,
ook gebroken relaties, verdeeldheid en misverstanden
erbij zullen horen.

Een doopsel

Jezus heeft het daarbij over een doopsel
dat Hij moet ondergaan.
Vandaag wordt er iemand gedoopt:
het water wordt straks over het hoofd
van de dopeling gegoten
en hij krijgt een nieuw leven in Christus.
Heel vroeger, in de eerste eeuwen na Christus,
werd je gedoopt
door onderdompeling.
De dopeling ging kopje onder
en kwam weer boven water.
Het beeld was:
Hij gaat ten onder
en komt weer boven
als een nieuwe mens, herboren, verlost.
Dat is een mooi beeld van ons leven.
Dat doopsel waarover Jezus het heeft in het evangelie
is Zijn lijden en kruis.
Ook ons leven loopt langs het kruis,
de grote en de kleine kruisjes,
ze horen erbij,
ook in de relaties met andere mensen.

Bomgordel

In terroristische moslim-organisaties
wordt iemand
die zich opblaast met een bomgordel
een martelaar genoemd.
Maar dat is iemand die anderen martelt!
Voor ons is een martelaar juist iemand
die zelf helemaal geen geweld gebruikt,
die niets kwaads heeft gedaan
die opkomt voor geloof en gerechtigheid
en daardoor onrecht moet ondergaan.
Dan ben je pas een echte martelaar!
Geweld lost niets op.

Herboren worden

En de weg van ons doopsel is
dat we wel ten onder gaan,
als mens vaak ondergedompeld zijn
in lijden, rampspoed, oorlog en geweld
- dat geldt voor zoveel onschuldige mensen
in deze wereld -
maar dat we bestemd zijn
om herboren te worden
tot eeuwig leven
en eens te wonen
In Gods rijk van vrede en liefde.

Bouwers van gerechtigheid

Van harte wens ik onze dopeling toe
dat hij deze weg
met veel liefde, moed en vertrouwen zal gaan.
En ik wens ons allen toe
dat we bouwers mogen zijn
aan een wereld van gerechtigheid
ook als dat moet
door onrecht geduldig te verdragen.
Amen

Terug