Arsacal
button
button
button
button


Moet religie achter de voordeur?

Amsterdamse Vereeniging tot Weldadigheid 175 jaar actief

Overweging Preek - gepubliceerd: zondag, 30 oktober 2016 - 1026 woorden
Toespraak van de voorzitter
Toespraak van de voorzitter
Met het bestuur
Met het bestuur
Moet religie achter de voordeur?

In de fraaie ambiance van de schuil­kerk Onse Lieve Heer op Solder vierde de Vereeni­ging tot Welda­dig­heid van den Aller­hei­ligsten Ver­los­ser op zon­dag 30 ok­to­ber haar 175-jarig bestaan met een Eucha­ris­tie­vie­ring en een receptie. Een in­stel­ling met een rijke, Am­ster­damse, katho­lie­ke hisotrie.

Bestuursvoor­zit­ter dr. Rob van der Hulst hield na de Eucha­ris­tie­vie­ring een korte terug­blik op die rijke ge­schie­de­nis, waarin onder meer veel voor het katho­liek onder­wijs in Am­ster­dam is gedaan. Nog steeds staat de vor­ming van jeugd in Am­ster­dam centraal in het giftenbeleid.

De Mis werd fees­te­lijk opge­luis­terd door de Capella Puellarum van de ka­the­draal, o.l.v. Fons Ziekman met als organist drs. A. Roelofs.

Tijdens de H. Mis heb ik de volgende homilie/over­we­ging gehou­den:

Homilie

De ont­moe­ting met Jezus

Het evan­ge­lie verhaalt ons vandaag
van Zacheüs de tolle­naar
die door de ont­moe­ting met Jezus
wordt geïnspireerd
om de helft van zijn bezit
aan de armen te geven
en ieder die hij bena­deeld heeft
dat vier­vou­dig te vergoe­den.
Dit gebeuren is typisch ken­mer­kend
voor wat tal­loze malen is gebeurd:
de ont­moe­ting met Jezus,
de in­spi­ra­tie van het evan­ge­lie,
een bewustere keuze voor Christus,
brengt mensen ertoe
zich in te zetten voor de naaste,
om een mens-voor-anderen,
liefde­vol ge­meen­schap stichtend
te wor­den.

Terug naar 1841

We mogen vandaag in dank­baar­heid
een bij­zon­der jubileum vieren.
De 175 jarige ge­schie­de­nis
van de Vereeni­ging tot Welda­dig­heid
van den Aller­hei­ligsten Ver­los­ser
geeft een dui­de­lijk beeld
van de ont­wik­ke­ling
van de katho­lie­ke ge­meen­schap.
1841, het jaar van de stich­ting van de Vereeni­ging,
is de tijd van het ont­wakend katho­liek bewust­zijn,
waar de Vereeni­ging op in haakte
met inzet voor armen, zieken, vor­ming en onder­wijs
open voor allen,
maar dui­de­lijk vanuit
een katho­lie­ke over­tui­ging en signatuur .

Uit de schuil­kerken vandaan

Nadat de katho­lie­ke kerk­ge­meen­schap
eeuwen­lang offi­cieel
niet toe­ge­staan was geweest
en in de praktijk naar een bestaan
achter de voordeur was verwezen,
kwam zij in die jaren
aarzelend weer naar buiten:
De katho­lie­ken verlieten hun schuil­kerken,
bouw­den niet alleen prach­tige monu­menten
van geloof en cultuur,
maar ook monu­menten
van men­se­lijk­heid en naasten­liefde:
zij speel­den een hoofdrol
in de ont­wik­ke­ling van onder meer
onder­wijs, ge­zond­heids­zorg,
jeugd- en ouderen­zorg.
Maar de afreke­ning met dit verle­den
is helaas in gang gezet.

Is meten weten?

Daar is een para­digma-wisseling mee verbon­den:
Uitgangs­punt lijkt niet meer zozeer
de zorg­volle liefde voor mensen
maar de zorg­vraag van een cliënt
en een ant­woord daarop
dat in protocollen
zorg­vul­dig moet wor­den geregistreerd.

Daar­mee wil ik niets ten nadele zeggen
van pro­fes­sio­nele zorg,
maar het uitgangs­punt
van het zelf-de-regie-voerende individu
en van “meten is weten”
en van stervens­hulp als je zelf niet meer kunt,
legt het primaat bij de sterke mens,
het doet tekort aan de waarde van het mens-zijn,
die niet ligt in wat je kunt
maar in wie je bent.
Religie achter de voordeur?
De plaats waar wij nu zijn samen geko­men
voor de vie­ring van de Eucha­ris­tie,
deze fraai gerestaureerde schuil­kerk
van Onse Lieve Heer op Solder,
getuigt daarom niet alleen
van de inzet van de Vereeni­ging tot Welda­dig­heid
in het heden,
maar sluit tevens prach­tig aan
bij het vertrek­punt van de Vereeni­ging
in die eerste helft van de negen­tien­de eeuw.

Achter de voordeur?

Anno 2016, 175 jaar later,
horen we opnieuw alom om ons heen
de roep dat de kerk
terug moet naar de schuil­kerken,
achter de voordeur.
Deze zater­dag nog was de opinie
van één van de lijsttrekkers
van de poli­tieke partijen
in een inter­view te lezen:
“Religie is een hobby:
dat doe je thuis of in je gebedshuis
en daar houdt het dan op”. (Trouw, zater­dag 29 ok­to­ber 2016, p.11)
Einde citaat!

Naasten­liefde centraal

De Vereeni­ging tot Welda­dig­heid
ontstond nu juist vanuit de over­tui­ging
dat het daar niet ophoudt.
Door een ini­tia­tief
van de Jezuïet pater Arnoldus Fentrop van de Krijt­berg
en huisarts Joannes Cramer,
samen met een negental
sociaal bewogen katho­lie­ken,
ontstond deze Vereeni­ging
die in 175 jaar heeft laten zien
dat geloven verder gaat
dan de muren van een schuil­kerk,
maar dat onze chris­te­lijke en katho­lie­ke opdracht
juist is: te werken aan een wereld
waarin naasten­liefde centraal staat
en waarin dus alles moet wor­den gedaan
om ge­meen­schapszin te bevor­de­ren,
ver­bon­den­heid te creëren,
waarbij onze geloofs­over­tui­ging
de in­spi­ra­tie­bron en leidraad is,
om zo te zeggen: de ziel van ons han­de­len.

Katho­liek in Am­ster­damse context

Ik wil daarom bij deze gelegen­heid
de Vereeni­ging tot Welda­dig­heid
van harte fe­li­ci­te­ren met dit jubileum,
het bestuur danken voor hun inzet
en aan hen veel zegen toewensen
voor de toe­komst.
Ik ben zeer gelukkig
dat U trouw bent
aan de oor­spron­ke­lijke doel­stel­ling
om goed te doen
in deze Am­ster­damse context
vanuit de katho­lie­ke in­spi­ra­tie.
Want het geloof kan niet achter de voordeur blijven;
het is juist haar essentie
om uit­gaande liefde te zijn,
om niet alleen in de per­soon­lijke ver­hou­dingen
met andere mensen
maar ook in de struc­tu­ren en organismen
van een samen­le­ving
de kern­waar­den van het geloof
tot uiting te laten komen,
zoals die bij­voor­beeld wor­den ver­woord
in de katho­lie­ke sociale leer.
Het is mijn hoop en bede
dat U hieraan steeds
een waarde­volle bijdrage
zult kunnen blijven geven.

Signaal­wer­king

Daarbij moet U zich nooit
laten ont­moe­di­gen door het feit
dat Uw moge­lijk­he­den nu eenmaal
beperkt zijn.
Elke goede daad telt
en heeft bovendien een sig­naal­wer­king
naar de samen­le­ving.
Het is zoals paus Fran­cis­cus doet:
een bezoek aan Lampedusa of Lesbos,
het omarmen van een zwaar ge­han­di­capte
of een persoon vol lelijke gezwellen
is een geste waar­van de bete­ke­nis
veel verder reikt
dan het concrete goede
aan deze mens gedaan.

Olievlek­wer­king

In het evan­ge­lie van vandaag
zien we dat ook:
 Jezus zelf blijft niet bepaald
achter de muren van een schuil­kerk zitten:
Hij trekt de stad Jericho binnen
en wordt daar omgeven
door een grote menigte.
Temid­den van die menigte,
die zich om Hem ver­dringt,
kiest Hij er één uit:
Hij kijkt omhoog
naar een wilde vijgen­boom
en ziet daar Zacheüs zitten.
“Bij jou moet ik vandaag te gast zijn”.
Die blik en die zin
wor­den een olievlek
die zich uitstrekt
en zich verbreidt
door het han­de­len van Zacheüs.

Zo is het in feite ook gegaan
met de Vereeni­ging tot Welda­dig­heid
van den Aller­hei­ligste Ver­los­ser:
Het vuur en de inzet van de twee personen
die aan de oorsprong ston­den,
heeft tot een olievlek
van mooie ini­tia­tie­ven geleid.

Een wens

Van harte wens ik dat ons allen toe:
dat ons leven, onze woor­den, ons han­de­len,
ja heel ons bestaan
- hoe beperkt wij zelf ook zijn -
die wer­king mag krijgen
in een zich uitdijende bewe­ging
van naasten­liefde
naar het beeld van de liefde
van Jezus Christus voor ons.
Amen.

Terug