Arsacal
button
button
button


Wat voor spoor laat je achter?

Kerstnacht

overweging_preek - gepubliceerd: zaterdag, 24 december 2016
Kerststal in de grote kapel van Heiloo, O.L. Vrouw ter Nood
Kerststal in de grote kapel van Heiloo, O.L. Vrouw ter Nood

De nachtmis heb ik in Heiloo gevierd in de grote kapel van de bede­vaarts­plaats. In de homilie heb ik stil gestaan onder meer bij de recente gebeur­te­nissen...

HOMILIE

Berlijn

Aan het einde van een week vol geweld,
met een aanslag in Berlijn
die veel indruk heeft gemaakt,
omdat het zo dichtbij was en nog wel op een kerstmarkt
- we denken aan de slachtoffers -,
aan het einde van deze week
zijn wij samengekomen
om te zingen van ‘vrede op aarde’.

Handen en voeten

Dat klinkt misschien bijna cynisch,
maar het kerstfeest zegt ons ook
dat er geen vrede op aarde kan zijn
als wij geen handen en voeten willen geven
aan die kleine koning van de vrede
in de kribbe
als mensen niet meewerken
met de wensen en plannen van God
voor deze wereld
en vrede en liefde door willen geven.
Laten we daarom bidden
dat ook de harten van hardnekkige terroristen
geraakt mogen worden
door dat liefdevolle weerloze Kind

Bood­schap

Ja, het is goed dat U bent gekomen
om die eeuwenoude bood­schap te horen
dat God voor ons is mens geworden,
dat Jezus werd geboren in een armelijke stal,
aanbeden door herders
en door wijzen uit het oosten
en natuurlijk door Maria en Jozef
en die bezongen werd door engelen:
“Vrede op aarde
aan de mensen van goede wil”.

Dezer dagen stond weer in de krant
dat mensen in Neder­land
minder gelovig worden
en minder naar de kerk gaan.
Maar U bent er gelukkig!

"Vredebrenger"

Ja, het is goed dat U gekomen bent,
want wat we in het kerstverhaal zien gebeuren
is onveranderd actueel.
Het gebeurt nog steeds en overal!
Want in het kerstverhaal
over die twee mensen,
Maria en Jozef,
die niet rijk zijn en niet machtig,
worden gewone, arme mensen gemanipuleerd
door een machthebber, de keizer Augustus,
die zichzelf als goddelijke keizer
en “vredebrenger” in de markt had gezet.
Maar zijn vrede was meer
de rust van de onderdrukking en de ijzeren greep.
Hij had een volk­stel­ling bedacht,
waardoor iedereen op reis moest gaan,
hoe je er ook aan toe was.

Opgejaagd

Later in het kerstverhaal
worden Maria en Jozef nog een keer opgejaagd:
De kwade vorst Herodes
wil alle kinderen doden.
Als Maria en Jozef daarvan horen
moeten ze vluchten naar Egypte
als ze Jezus hun Kind
tenminste niet in de handen
van de soldaten van de wrede Herodes
willen laten komen.

Acht, wat is er in 2000 jaar
eigenlijk weinig veranderd...

Speelbal

Want zo gaat het nog steeds:
de wereld is vol mensen
die rondtrekken,
hun streek verlaten,
moeten vluchten
omdat heersers
naar macht streven en terreur zaaien,
waarbij de gewone mensen
zonder macht of grote rijkdom,
worden meegenomen
alleen maar een speelbal zijn.

Mallemolen

Ja, ik wil in deze nacht ook denken
aan al die onschuldige mensen
die niet op fanatiek gedoe,
niet op terrorisme en fundamentalisme
zitten te wachten,
maar eenvoudig worden meegenomen
in die mallemolen van geweld.

In onze afschuw van en angst voor
terroristische aanslagen
mogen we niet vergeten
dat de overgrote meerderheid
van alle mensen, ook van de moslims,
slachtoffer is van iets
wat deze mensen niet hebben gewild,
iets dat hun is overkomen,
zonder dat ze daarin iets te zeggen hadden.

Aleppo

De blauwe zusters
- de zusters van het mensgeworden Woord -
die hier in dit heiligdom zijn,
hebben ook een huis in Aleppo in Syrië.
Deze zusters zijn in die zwaar getroffen stad gebleven
en hebben met de mensen daar
de angst voor de oorlog en de bombardementen doorstaan
en het gevoel in de steek gelaten te worden door de wereld,
terwijl er gebrek was aan voedsel en electriciteit,
gebrek ook aan verwarming bij ijzige kou.
Ze hebben geprobeerd
moed te geven en mensen te helpen.
En zo is het gegaan:
de christenen en de zusters daar
hebben geleefd met geloof en liefde:
het gebed werd sterker,
de naasten­liefde krachtiger,
het vuur en het vertrouwen werden groter,
ze hebben gevaren getrotseerd
om mensen bij te staan,
offers gebracht.
Nee, dáár is niet het probleem
dat mensen niet willen geloven
en niet naar de kerk willen komen,
want nood leert juist bidden.
De moeilijke situatie waarin zij verkeren
laat hen ervaren
hoe afhankelijk wij mensen eigenlijk zijn,
hoe weinig we te vertellen hebben
en dat ons leven uit­ein­de­lijk
in Gods hand is.

Afgesloten

Zo is het ook in het kerstverhaal:
de rijke, machtige heersers
- zoals Augustus, Herodes -
gaan de slechte kant op,
hun macht en hun rijkdom
zijn een doel in zichzelf geworden,
ze worden niet meer geraakt
door wat ze teweeg brengen
in het leven van gewone mensen.
Ze raken afgesloten
voor God en hun medemens.
Maar de herders in het kerstverhaal
zijn arme mensen,
die aan de rand van de samenleving staan,
geen aanzien of positie hebben;
zij komen als eersten bij Jezus
en knielen neer
voor die kleine koning van de vrede
die geen macht bezit of rijkdom,
maar als een weerloos kind in de kribbe ligt.

Dien de vrede

Het kerstverhaal houdt dus ook
een soort van waarschuwing in
aan mensen die rijk zijn, het goed hebben,
die machtig zijn, het voor ‘t zeggen hebben.
Leef niet voor jezelf,
leef voor God
en voor wat mooi is en goed,
leef voor een ander,
dien de harmonie
en de vrede op aarde.

Het was goed...

Veel mensen die getrouwd zijn
en op een bepaald moment
hun partner moeten missen,
of kinderen die voor ouders zorgen
en die ouders tenslotte moeten afstaan
of mantelzorgers na het sterven
van degene voor wie zij altijd hadden klaar gestaan,
ervaren juist dan
hoe mooi en goed het was
om er voor iemand te kunnen zijn,
om voor iemand te kunnen zorgen..

Tijn

Of neem die kleine Tijn met zijn nagellak-actie.
Als hij niet meer onder ons is,
zullen ze hem altijd herinneren
als die zieke jongen
die iets voor andere zieke kinderen deed,
dit maakt zijn leven mooi
en de moeite waard.
Hij zal de wereld verlaten
na velen te hebben geïnspireerd.

Een mooi spoor

We zijn allemaal op reis,
een beetje zoals Maria en Jozef,
we zijn op levens­reis
maar het komt aan
op het spoor dat we achterlaten;
dat het een mooi spoor
van geloof, hoop en liefde mag zijn!

Rijkdom

Jezus zegt ergens in het evangelie
dat het voor een rijke moeilijk is
om in het rijk der hemelen te komen,
moeilijker nog dan voor een kameel
om door het oog van een naald te kruipen.

Een rijke vindt het gemakkelijk vanzelfsprekend
dat hijzelf alles heeft wat nodig is
ook al missen zoveel mensen
zelfs het meest noodzakelijke.

Als we het goed hebben, rijk zijn in die zin,
kunnen we gemakkelijker afgesloten raken,
individualistischer worden
en ik-gericht.

Geleid door een ster

Dat is natuurlijk niet perse zo.
Ook in het kerstverhaal
komen rijke mensen voor
die het kindje Jezus zoeken
en daar offers voor brengen;
ze gaan voor liefde en waarheid,
en hebben daar eigenlijk alles voor over.
Het zijn de wijzen uit het oosten,
die uit een ver land
met kostbare geschenken
naar Bethlehem zijn afge­reisd,
geleid door een ster.

Welke ster?

Wat is de ster die ons leidt
door dit leven?
Zijn we dat zelf,
dus dat we zelf moeten schitteren en stralen,
of is dat een ster
die ons gegeven wordt,
die van God komt
en die ons wijst naar andere mensen,
naar geven en dienen,
naar eerbied en respect,
naar liefde en geloof,
naar alles waardoor
we een mooi spoor kunnen achterlaten.

Dat het kerstfeest ons mag helpen en sterken
om naar die ster te zoeken
die ons naar Jezus leidt.
AMEN

Terug