Arsacal
button
button
button
button
button


Na 450 jaar een Hoogmis in de Grote kerk van Alkmaar

Feest van het Bloedwonder

nieuws - gepubliceerd: zondag, 6 mei 2018
Een altaar opgesteld in de Grote kerk
Een altaar opgesteld in de Grote kerk
het altaarstuk van Maerten van Heemskerck
het altaarstuk van Maerten van Heemskerck
Velen waren gekomen om mee te vieren
Velen waren gekomen om mee te vieren

Op zondag 6 mei was de Grote Kerk van Alkmaar weer even katholiek. De zestiende eeuwse kerk, tot voor enkele jaren een protestantse kerk, wordt nu voor allerlei doeleinden gebruikt. Het gebouw bestond 500 jaar en dat was een gelegenheid om op deze oorspronkelijke plaats het heilig Bloedwonder van Alkmaar te vieren.

Bisschop mgr. Jozef Punt was hoofd­cele­brant van de Eucharistie­viering in een volledig gevulde Grote of Sint Laurens­kerk. Ik heb daarbij de homilie gehouden, die hieronder na te lezen is. Tijdens de Mis stond de relikwie van het H. Bloed naast het altaar opgesteld. Het herenkoor zong de Gregoriaanse sacramentsgezangen en het gemengde koor voerde de Krönungsmesse van W.A. Mozart uit; het was dan ook een bijzondere en prachtige viering. Ook Vader Abt Gerard Mathijsen concelebreerde, evenals deken Eduard Moltzer, pastoor Franklin Brighita, de beide priesters van het mensgeworden Woord die in de parochie werkzaam zijn. assisterend priester Bernard Dijkman, pastoor Anton Overmars van Bergen-Schoorl en oud-kapelaan Jeroen de Wit.

In de kerk zijn momenteel de zijvleugels te zien van het grote altaarstuk dat Maerten van Heemskerck ooit voor deze kerk schilderde.

 

Homilie

De wijn kleurde rood...

De bouw van deze grote kerk van Alkmaar,
toen toegewijd aan de heilige Laurentius,
werd vijfhonderd jaar geleden voltooid.
Dat is het wat we dit jaar vieren.
Hier werd het bloedwonder vereerd,
want op deze zelfde plaats stond de kerk
waar in 1429 die bijzondere gebeurtenis plaatsvond:
Folkert morste bij zijn eerste Mis
bij het communiceren
een paar druppels van het heilig Bloed
op het kazuifel, het kleed van de priester.
De witte miswijn kleurde rood:
het heilig bloedwonder van Alkmaar
was geboren.

Een engel op zee

Een verschijning van een engel
met de stof van dit kazuifel
aan een schipper
die op zee in een storm verkeerde,
gaf daarna een belangrijke impuls
aan de devotie.
Uit het jaar na het wonderbaarlijk gebeuren,
zijn al bedevaarten gedocumenteerd,
waaronder als een van de eerste
die van de adellijke Abdis Mechtild van der Does
van Leeuwenhorst bij Noordwijkerhout,
die hier kwam danken voor haar genezing.
Dit is dus een bijzondere plaats
en daarom zijn er bijzondere redenen
waarom we in dit voormalig kerkgebouw,
dat ooit een katholieke kerk was
toch deze mooie hoogmis vieren.

Hoe het was...

We hebben er nu misschien niet meer zo’n voor­stelling van
hoe de kerk er voor de hervorming moet hebben uitgezien
met heiligenbeelden en altaren
en natuurlijk met het prachtige altaarstuk
van Maerten van Heemskerck
- nu weer even hier terug -.
En hoeveel processies zullen er in die jaren
zijn uitgegaan van deze kerk?
Met alle mooie gewaden
van de priesters en de misdienaren,
met de kloosterlingen van allerlei soort
in hun habijten
moet dat een bijzondere en kleurrijke belevenis zijn geweest.

Het oude geloof

Maar in weinige jaren draaide de situatie dus helemaal om:
de katholieken die hier luisterrijk
hun liturgie hadden gevierd,
behoorden voortaan tot een niet toegestane godsdienst,
die geleidelijk aan in allerlei huizen in het geheim
weer plaatsen ging creëren
waar de oud-gelovigen
of aanhangers van het oude geloof
- zoals de katholieken wel werden genoemd -
samen konden komen
om toch de heilige Mis te vieren.
De samenleving was in godsdienstig opzicht
in korte tijd heel erg veranderd.

Onstuimige groei

In de stilte en verborgenheid
zijn de katholieken eeuwen dóór gegaan
Maar in de negentiende eeuw
kwamen zij uit hun schuil­plaatsen vandaan
en heel veel mensen sloten zich toen weer aan;
het katholieke volksdeel groeide,
tot zo’n veertig procent van de Nederlandse bevolking.
Nooit eerder in de geschiedenis van ons land
werden er zoveel prachtige grote kerken gebouwd
als in de anderhalve eeuw die toen kwam.
ook kwamen er allerlei kloosters weer terug,
van zusters, paters en broeders,
in deze stad alleen al zeker een stuk of vijf
en voor ieder aspect van het leven
was er wel een eigen, katholieke organisatie,
compleet met geestelijk adviseur.

Niet zo "cool"

Nu zijn we weer in een andere tijd,
geloof en kerk hebben de wind niet zo mee,
het is niet “hip” of “cool”meer
om te geloven en rooms katholiek te zijn.
Je bent niet extra stoer
als je erbij bent
en je maakt ook niet beter carrière.
Je hoeft niet katholiek te zijn
om er in het leven een beetje bij te horen.
Het gaat dus nu steeds minder om het instituut,
niet meer om een machtsblok of organisatie.

De koffie

Maar die kerk is ook niet zomaar een club
waar je zondag­ochtend na de Mis
zo fijn koffie kunt drinken.
Die koffie drinken we
omdat we gemeen­schap zijn,
gemeen­schap in Christus,
omdat we elkaar willen steunen en sterken
op de weg van de navolging van Jezus Christus.

De inhoud

Want het moet nu om de inhoud gaan,
om het geloof, om de hoop en de liefde;
en de liefde is daarvan de kern.
“Blijft in mijn liefde”,
zegt Jezus in het evangelie vandaag.
En: “Dit is mijn gebod,
dat gij elkaar liefhebt”.
Dat is een liefde
niet zozeer van het fijne gevoel,
dat er morgen misschien niet meer is,
maar een liefde die iets over heeft voor een ander,
die er voor God en de medemens is.
Want wat ons samenbindt in de katholieke gemeen­schap is
de liefde tot God,
en de liefde voor de naaste.

Nerveus

Toen Folkert zijn eerste Mis in Alkmaar deed,
had hij al een leven achter de rug,
niet alles even fraai.
Hij was rijk van huis uit, hield van stappen,
was soms wat agressief.
Hij had gevochten in de Hoekse en Kabeljauwse twisten
en daarbij enkele burgers van Hoorn gedood.
Maar hij had dat boek zomaar gesloten
zonder de bisschop iets te vertellen.
Hij had zich zó laten wijden
maar toen werd hij toch wat nerveus:
nu was hij priester,
maar met een verleden,
eigenlijk niet waardig.
Zo stond hij daar, trillend en bevend
en morste wat bloed.

Deze geschiedenis is nog steeds inspirerend.
Die laat zien dat iemand als Folkert
best wel op kon gaan
in wat stoer is en prettig, wat anderen imponeert,
maar dat er dan toch een moment kan komen
dat de genade van God,
de kracht van Zijn Geest
het hart van iemand kan raken
waardoor die persoon
voor de inhoud gaat,
voor het geloof en de liefde,
de relatie met God.

Bidden met Maria...

En vandaag op deze dag,
nu we vijfhonderd jaar geschiedenis overzien
mogen en willen we bidden
dat Gods Geest ook nu
de harten zal raken
en daar het vuur van geloof en liefde zal ontsteken,
opdat alle mensen bewaard zullen worden
voor rampen en onheil
en in Gods liefde zullen blijven.
Moge Maria,
die de moeder is van alle mensen,
daarbij onze voorspreekster zijn.
AMEN

tags: Bloedwonder AlkmaarGrote KerkKatholiek zijnMaerten van Heemskerck
Terug