Arsacal
button
button
button
button


Geloof, rede en een rechtvaardige maatschappij

Bisschoppenontmoeting in Sintra (Portugal)

Nieuws - gepubliceerd: zondag, 26 januari 2020 - 601 woorden
Geloof, rede en een rechtvaardige maatschappij
de kerk waar we de Eucharistie vierden
de kerk waar we de Eucharistie vierden
Geloof, rede en een rechtvaardige maatschappij

Van 22 tot 25 januari heb ik deel­ge­no­men aan een bis­schop­pen­ont­moe­ting in Sintra (Portugal), niet ver van Lissabon. Met ruim honderd bis­schop­pen van de gehele wereld volgde ik een pro­gram­ma van lezingen en gesprek over on­der­wer­pen die betrek­king had­den op het belang van geloof en rede voor de ont­wik­ke­ling van een meer recht­vaar­dige samen­le­ving.

Thema's

Onder de on­der­wer­pen die wer­den be­spro­ken was de ver­hou­ding van het katho­li­cisme tot de moderne staat. Een probleem is dat in nogal wat samen­le­vingen de staat de grenzen van zijn eigen bevoegd­heid niet altijd goed res­pec­teert en pro­gram­ma's voorschrijft (bij­voor­beeld in het onder­wijs) die morele/ethische visies betreffen.

Ook werd gewezen op het belang om eerst de eco­no­mische feiten goed te leren kennen alvorens stelling te nemen in vragen die de sociale leer raken, zoals armoede.

Een ermee samen­han­gend probleem is de vergrij­zing in de wereld die leidt tot een scheve opbouw van de bevol­king. De vrucht­baar­heid (fertility rate) is sinds 1950 in alle wereld­de­len sterk terug gelopen. Meer dan de helft van de lan­den hebben minder geboorten dan sterftes en de ver­wach­ting is dat dit - gezien de ont­wik­ke­lingen - de ko­men­de decennia voor alle delen van de wereld zal gaan gel­den. Het effect van over­heidsmaat­regelen om be­vol­kings­groei te bevor­de­ren blijkt maar zeer beperkt. Het was juist in deze dagen dat presi­dent Donald Trump zijn ‘pro life’ speech hield bij de jaar­lijkse March for life in Washington waarin hij de hei­lig­heid en bescherm­waar­dig­heid van ieder men­sen­le­ven beves­tigde.

Andere thema’s waren: het bestrij­den van corruptie, gods­dienst­vrij­heid en eco­no­mische vrij­heid en filantropie.

Eigen erva­ring

Ik vond de visie op de samen­le­ving wel wat Ameri­kaans, met een sterke voor­keur voor een kleine staat. Dat kwam vooral tot uiting in een - mijns inziens - over-benadruk­king van het beginsel van sub­si­dia­ri­teit als recht­vaar­di­ging voor een staat die zo min moge­lijk taken op zich neemt. Hoewel dat niet zo uit­druk­ke­lijk werd gesteld, leek me dat er in deze visie weinig plaats is voor een staat die zich bekommert om de armen, de zwakken en hulp­be­hoe­ven­den. Die zorg werd sterk aan de lief­da­dig­heid over­ge­la­ten; dat is een visie waar­mee ik het niet eens ben. Een ‘harde’ samen­le­ving zoals de Ameri­kaanse is bepaald niet mijn ideaal. Tege­lijk werd de sociale leer van de kerk in de con­fe­ren­ties wel steeds als uitgangs­punt geno­men en werd er vaak en altijd op po­si­tie­ve wijze verwezen naar de sociale En­cy­clie­ken van de pausen Pius XI, Paulus VI, Johannes Paulus II, Bene­dic­tus XVI en Fran­cis­cus. Het was inte­res­sant om van die visie kennis te nemen, al is die dus zeker niet helemaal de mijne.

Ont­moe­ting

Na­tuur­lijk was een be­lang­rijk aspect van deze dagen de on­der­lin­ge ont­moe­ting van bis­schop­pen die met heel ver­schil­lende problemen wor­den gecon­fron­teerd. Er waren bis­schop­pen uit Venezuela, Chili en Argentinië, uit Australië en ver­schil­lende lan­den van Afrika, de Verenigde Staten en Midden Amerika en oost-Europa. Die contacten hielpen me wel om de blik te verbre­den en onze eigen problemen sterk te rela­ti­ve­ren.

Vertrouwe­lijk­heid

Aan het begin van de con­fe­ren­tie werd aange­ge­ven dat het or­ga­ni­se­rend instituut niet over de bij­een­komst zou publiceren vanwege het in­for­mele karakter ervan en om de spontane dis­cus­sie niet te hin­de­ren en omdat er onder de aanwe­zigen bis­schop­pen waren met grote en complexe verant­woor­de­lijk­he­den die een zekere regie over hun com­mu­ni­ca­tie moeten kunnen hou­den, evenals bis­schop­pen uit lan­den waar ver­vol­ging heerst, een dic­ta­to­ri­aal regime aan de macht is of de poli­tieke situatie an­ders­zins heel complex is. Ook aan de aanwe­zigen werd daarom een zekere ver­trouwe­lijk­heid gevraagd, die ik heb ge­res­pec­teerd door geen per­soon­lijke in­for­ma­ties te geven.

Meer over de bij­een­komst: https://www.aciprensa.com/noticias/rechazan-articulos-que-hablan-de-una-conspiracion-de-obispos-contra-el-papa-francisco-72554


Fotoserie

Klik op een foto voor een uitvergroting.
Terug