Arsacal
button
button
button


Aswoensdag

Heilige Mis in de St. Johannes de Doper in Haarlem

overweging_preek - gepubliceerd: woensdag, 13 februari 2013
Vaarwel, heilige Vader....
Vaarwel, heilige Vader....

Op Aswoensdag was ik ’s avonds in de Sint Jan de Doper­parochie in Haarlem om de Eucha­ris­tie te vieren en het askruisje uit te delen. Het was een goed verzorgde viering met gemengd koor en een bijna volle kerk met mensen van alle leeftijden, van heel jong tot heel oud, veel kinderen ook. En natuurlijk stonden we ook stil bij het bericht over het aftreden van onze paus en we hebben gebeden voor hem en om een goede opvolger.

Homilie

We beginnen vandaag de veertigdagentijd, een tijd van vasten en bezinning, waarin we allemaal worden opgeroepen om terug te keren naar de wortels, de fundamenten.

Ga maar eens na: waar denk je vaak aan? Waar pieker je over? Waar zit je mee? En is dat nu werkelijk nog zo belangrijk als we even afstand nemen en ons leven vol vertrouwen in de handen van de hemelse Vader leggen? Soms moet je er even uit, even weg van waar je bent en leeft, een vakantie kan goed doen of ook een verblijf in een klooster of een retraite.

De afstand die je dan feitelijk creëert draagt ertoe bij dat je alles met meer innerlijke afstand kunt bekijken, emoties los kunt laten en dat is vaak zeer goed.

Natuurlijk zijn we allemaal nog een beetje onder de indruk van het voor ons plotselinge besluit van onze paus Benedictus XVI om terug te treden en te gaan wonen bij een contemplatief klooster in het Vaticaan om zich te wijden aan studie en gebed, eigenlijk dat wat hij al eerder had willen doen voordat hij plotseling op 78 jarige leeftijd tot paus gekozen werd.

Hij heeft ons deze veertigdagentijd gegeven om van hem afscheid te nemen en zijn opvolging voor te bereiden.

Als alles goed en normaal verloopt zullen we met Pasen een nieuwe paus hebben.

Het moet voor onze paus een beslissing zijn geweest die hij met grote zorgvuldigheid heeft genomen, alles afwegend voor Gods aanschijn.

Want - zoals U al wel hebt kunnen lezen - het is voor de eerste keer in ruim zeven eeuwen dat een paus afstand doet (als ik de bijzondere situatie van het zogenaamd Westers schisma in de vijftiende eeuw even niet meereken).

De heilige paus Coelestinus V was een vrome kluizenaar die tot paus werd gemaakt toen men er niet goed uitkwam, maar na ruim drie maanden al besloot hij weer af te treden omdat hij merkte dat hij onvoldoende voorbereid was en de nieuwe positie zijn geestelijk leven helemaal niet ten goede kwam.

Vrijwillig heeft hij zich toen terug getrokken en hij heeft nog anderhalf jaar als kluizenaar geleefd.

Hij is begraven in L’Aquila in de Abruzzen in Midden Italië, de plaats waar hij ook tot paus was gekroond.

Onze paus volgt dit voorbeeld en trekt zich terug in de stilte.

Ook hierin ligt weer een bood­schap voor ons.

De paus hangt niet aan zijn waardigheid, aan aandacht en eer; zoals zijn hele wezen al uitstraalt: hij is geen deftige, hoge prelaat die indruk wil maken op anderen; hij is een “nederige dienaar in de wijngaard van de Heer”, zoals hijzelf bij zijn aantreden zei, eenvoudig, vriendelijk, menselijk en hij neemt afstand, hij gaat de stilte in om God te zoeken, te bidden en te studeren en zich te richten op wat werkelijk belangrijk en blijvend is in ons bestaan.

Verschillende heiligen en grote geesten, waaronder de heilige Robertus Bellarminus en onze Thomas à Kempis en vele anderen hebben een boekje geschreven over de vraag waar het allemaal uiteindelijk om gaat: hoe kun je goed vertrekken uit dit leven? Want dat laatste moment daar komt het op aan: “De kunst om goed te sterven” (“De arte bene moriendi”).

Ons heengaan uit dit leven - zo zeggen de auteurs - staat niet los van hoe we hebben geleefd en daarom bevelen zij aan je goed voor te bereiden op dat belangrijke moment.

Dat wat de paus doet, dat wat deze geestelijke schrijvers ons aanbevelen, worden ook wij in zekere zin gevraagd te doen in deze veertigdagentijd.

Drie middelen of aspecten staan voorop, die allemaal tot doel hebben om ons los te maken van het “ik” en het “hier en nu”, iets losser komen staan van de materie, iets meer liefde tot God en liefde tot de naaste krijgen, dat is het doel van deze veertigdagentijd.

Die drie middelen zijn - we hoorden het in het evangelie -: vasten, gebed en aalmoezen.

Het vasten maakt ons losser van al het materiële, het gebed richt ons hart meer op God en omdat niemand God kan liefhebben zonder liefde voor zijn naaste, worden we uitgenodigd te denken aan de mensen die het slechter hebben dan wijzelf en hen te steunen bij­voor­beeld in de Vastenactie.

Misschien dat U het zelf helemaal niet zo gemakkelijk heeft en moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen.

Moet je dan ook nog iets aan anderen geven? Ik begrijp dat dit voor sommige mensen best een vraag is, je zou dan alles voor jezelf willen houden, omdat je het zelf ook niet breed hebt.

Toch is het dan goed je hart open te houden voor anderen, niet alleen aan je eigen moeilijkheden te denken.

Denk aan het penningske van de weduwe in het evangelie.

En bedenk ook dat we honderdvoudig zullen terug krijgen wat we hebben gegeven.

Wie geeft, ontvangt.

Het is ook een kwestie van vertrouwen, een uiting van geloof, een stap in het duister misschien, maar een die je geloof en je vertrouwen voedt.

Vasten, gebed en aalmoezen.

Hoe dan ook, Ik wens U allen een goede en gezegende veertigdagentijd toe!

Amen

Terug