Arsacal
button
button
button


Kritisch burgerschap voor jong en... oud

afscheidscollege dr. Monique Leygraaf

nieuws - gepubliceerd: dinsdag, 7 januari 2014
Dr. M. Leygraaf bij haar afscheidscollege
Dr. M. Leygraaf bij haar afscheidscollege

Maan­dag 6 janu­ari bezocht ik twee locaties van de ViVa! Zorg­groep in Beverwijk, die druk aan het verbouwen is aan zorg­centrum Lommerlust, dins­dag 7 janu­ari was ik bij de nieuw­jaars­bij­een­komst van hoge­school iPabo in Amster­dam, waar dr. Monique Leygraaf een afscheids­college gaf (zonder daar overigens echt weg te gaan). De gemeen­schappelijke noemer was dui­de­lijk: zorg en inzet voor sociale recht­vaardig­heid, juist in deze tijd...

Behalve het bezichtigen van de ver­schil­lende locaties voor ouderen­zorg, was het vooral het gesprek met de bestuurs­leden goed. Er is heel wat aan de hand in de zorg voor ouderen en de ont­wik­ke­lingen zijn niet ronduit positief. Ik hoorde bij dit bezoek dat de stij­ging van de kosten voor de zorg voor ouderen slechts voor rond 15% te wijten zijn aan de vergrijzing. Een probleem is dat het geld voor de zorg voor ouderen in allerlei “potjes” is opgesplitst, waardoor een goede op de concrete persoon afgestemde zorg moei­lijk wordt. Sommige voor­zieningen zijn goed en zelfs royaal (sommige vervoers­vergoe­dingen?), terwijl in andere gevallen aan mensen niet geboden kan worden wat eigen­lijk nodig is.

Een grote zorg is dat ouderen met minder zware zorg­indicaties in feite niet meer in aanmer­king komen om in een zorg­cen­trum te worden opgenomen en dat velen een passende opvang niet zullen kunnen betalen. Daarbij komt dat vereenza­ming van ouderen een zeer groot probleem is in onze samen­le­ving. kleinere, zelf­stan­dige zorgcentra raken in fi­nan­ciële problemen, terwijl het voor de mensen heel be­lang­rijk is om in hun buurt te kunnen blijven. Een verkeerd nuttig­heids- en efficiency-denken is daar waar mensen van het re­sul­taat van maat­regelen alleen ongelukkig worden en daardoor in feite een doodswens wordt opgeroepen.

Ik kon op de beide locaties van deze zorg­groep zien hoe het bestuur en de mede­wer­kers hun best deden om een na­tuur­lijke interactie tot stand te brengen van de bewoners van hun centra met de wijk, een instellings-sfeer te vermijden en de bewoners betrokken en actief te houden. Gelukkig bleek het bestuur ook oog te hebben voor gees­te­lij­ke ver­zor­ging met een dui­de­lijke katho­lie­ke iden­ti­teit en een mooie kapel zal dan ook in het te renoveren gebouw behouden blijven.

In haar afscheids­col­lege stelde dr. Monique Leygraaf als lector "Diversi­teit en kri­tisch burger­schap" (ze blijft wel verbonden aan iPabo)dat het voor de vor­ming tot kri­tisch burger­schap van belang is te durven: over de eigen 'comfort-zone heen te kijken; en te denken: zonder denken geen open­heid voor een geweten en geen kri­tisch burger­schap. “Niet-denken brengt onaanvaard­baar risico met zich mee”. Dat leidde tot het beeld van een klas als forum waarin ver­schil­lende visies worden besproken in een dialoog. Ook hier werd een verkeerd nuttig­heids­denken gekritiseerd: leraren worden ge­sti­mu­leerd in 'opbrengsten' te denken, maar het gaat dan meestal niet om een vol-men­se­lijke 'opbrengst'. Uit­ein­de­lijk moet onder­werk leiden tot het ver­ster­ken van recht­vaardig­heid.

Dit was weer een hoopvol bericht: Pabo-stu­den­ten die deze uitstroom-richting hadden gekozen waren prominent aanwezig; voor mij waren zij teken van een jonge generatie die kri­tisch burger­schap - durven, denken - en 'social justice' - doen - centraal durft stellen.

Dr. Monique Leygraaf, gepro­mo­veerd in de theo­lo­gie, eerde kort haar leer­mees­ter, de al weer geruime tijd geleden overleden priester prof. drs. Ben Hemelsoet.

Terug