Arsacal
button
button
button


Paus Franciscus en het tweede Vaticaans concilie

‘De tekenen van de tijd verstaan’

nieuws - gepubliceerd: woensdag, 26 november 2014
De Titus Brandsma kerk
De Titus Brandsma kerk

Dinsdag 25 november was ik in de zaal van de Titus Brandsma kerk in Amstelveen, behorend tot de parochie van R.K. Amstelland, om een lezing te geven over paus Franciscus en het tweede Vaticaans concilie. Niet alleen parochianen waren gekomen, ook niet-katholieken bleken geïn­te­res­seerd om hier iets meer over te horen.

In de lezing heb ik verteld hoe de paus door zijn voorbeeld laat zien hoe het kerk-zijn van Vaticanum II beleefd moet worden. Eerder ben ik op deze site al even ingegaan op de woorden van de paus over de weg naar heiligheid als roeping voor alle gedoopten, een thema van de Constituie Lumen Gentium. Maar de paus laat eerder in beelden dan in woorden zien wat deze Constitutie heeft bedoeld: dat de Kerk een gemeen­schap is (communio) waar ieder zijn eigen plaats heeft, maar waarin we toch op de eerste plaats ‘een waarachtige gelijkheid’ bezitten - zoals de Constitutie het uitdrukt - en samen geroepen zijn de zending van Christus voort te zetten. De paus toont het door zijn wijze van leven in gemeen­schap in Santa Marta, door te eten met de arbeiders van het Vaticaan, door te spreken met ‘gewone’ mensen.

De tweede basis van het Concilie was de pastorale Constitutie Gaudium et Spes, over de Kerk in de wereld van deze tijd. Dit is een Constitutie die een samenvatting geeft van de sociale leer van de Kerk op basisd van een leer over de mens (antropologie) die geschapen is naar het beeld en de gelijkenis van God. De aandacht van de paus voor armen en caritas, voor de vluchtelingen (zoals diezelfde dag nog toen hij het Europees parlement toesprak), voor het vreedaaam samenleven van de mensen en de grote godsdiensten, voor de dialoog heeft daarmee alles te maken, zoals ik die avond heb trachten uiteen te zetten.

Tenslotte heb ik ook over de synode gesproken, die de paus wilde zoals het tweede Vaticaans concilie was: breed in de discussie en het gesprek van de mensen, de hele kerk erbij betrokken, zoals dat bij het concilie was. Toch wil dat niet zeggen dat de paus de leer van de Kerk ter discussie wil stellen, zoals hijzelf duidelijk heeft aangegeven aan het einde van de synode. Wel wil hij de grote pastorale problemen niet uit de weg gaan maar bespreken en er als het ware met het oog van Jezus zelf naar kijken, een blik die zich goed laat beschrijven met de wapenspreuk van de paus: “Miserando atque eligendo”: erbarmend en uitverkiezend...

Terug