Arsacal
button
button
button


Miljoenen doden en moderne slavernij...

Wereldvredesdag en hoogfeest van Maria, moeder van God

overweging_preek - gepubliceerd: donderdag, 1 januari 2015
Zoveel doden....; een deel van de begraafplaats van Notre Dame de Lorette
Zoveel doden....; een deel van de begraafplaats van Notre Dame de Lorette

In het afgelopen jaar herdachten we dat honderd jaar geleden de eerste wereld­oor­log begon. Wie de vele oorlogsbegraf­plaatsen uit die tijd bezoekt, raakt nu nog onder de indruk van de enorme aantallen mensen die gesneuveld, gedood zijn.

De Franse president Francois Hollande stelde op 11 november j.l. een monument open op de nationale begraaf­plaats van Notre Dame de Lorette in Noord-Frankrijk waar 580.000 namen zijn gegraveerd van slachtoffers die in deze streek tijdens de ‘Grande guerre’ zijn gevallen. De twintigste eeuw is onder meer door de kracht van massavernietingingswapens gekenmerkt geweest door honderden miljoenen oorlogsslachtoffers, aantallen die nooit eerder in de mensengeschiedenis zijn ‘gehaald’...

Toch lijkt het er niet op dat de mensheid iets geleerd heeft of in staat lijkt om zulke enorme bloedbaden te voorkomen. Aan het begin van de 21e eeuw zijn we alweer getuige geweest van vele gewapende conflicten waarvan de uitingen van inter­nationaal terrorisme en de strijd van IS waar­schijn­lijk door ons in het westen wel als de meeste bedreigende worden ervaren.

Toch gaat het zeker niet alleen om deze uitbarstingen die onze aandacht verdienen als we oorlog en terreur willen voorkomen. Het gaat om alle structuren van onrecht. Ieder (structureel) onrecht, iedere vorm van onderdrukking is een potentiële bron van oorlog en terreur. Zoals ieder jaar heeft de paus een bood­schap gegeven voor 1 januari, Wereldvredesdag. Dit jaar focust hij op moderne vormen van slavernij: uitbuiting, misbruik, mensenhandel enzovoorts. In de onderstaande preek ga ik nader op deze bood­schap in. We mogen mensen die deze moderne vormen van slavernij ondergaan niet aan hun lot overlaten... we mogen gewelddadige onderdrukkers niet hun gang laten gaan... En wat we ook kunnen of zelfs moeten doen: het streven moet als doel hebben de broeder­schap tussen de mensen te doen toenemen.

Op Nieuwjaarsdag roepen we hiervoor bijzonder de voorspraak in van Maria, de Moeder van God, die ook wordt geëerd als ‘koningin van de vrede’.

Preek

Op deze nieuwjaarsdag
wensen we elkaar van harte
een zalig en gezegend 2015 toe!
Dat God U in goede gezondheid,
in liefde en verbondenheid met Hem
en met de mensen die U dierbaar zijn,
moge bewaren en geleiden,
moge Hij altijd met U zijn.
Dat vragen we op deze dag
op de voorspraak van Maria,
die wij eren als moeder van God.
Deze dagen van oud en nieuw
zijn voor ons allemaal een gelegenheid
om terug te blikken op het oude jaar
en vooruit te kijken naar het jaar dat komt.
De situatie in de wereld
kan ons angstig maken....
Misschien was 2014 voor U een moeilijk jaar;
of misschien was het juist heel mooi en speciaal
of iets ertussen in.
Maar hoe dan ook:
het was een jaar des Heren
en ook 2015 zal een jaar des Heren zijn:
een gave van God,
die ons ook weer de kracht zal geven
om het te volbrengen.
De Heer heeft ons tot hier gebracht
en onze opdracht ligt erin
om iets goeds uit het verleden te bewaren
en met alles wat gebeurde om te gaan
in een geest van geloof en vertrouwen.
We zijn tot hier gekomen,
een nieuw jaar ligt voor ons open,
laten we gaan met God
en met een groot vertrouwen.

Maria bewaarde alles wat er gebeurd was in haar hart
en overwoog het bij zichzelf.
De herders doen hetzelfde:
zij zijn vol van wat zij hebben gezien
bij de stal van Bethlehem
en ver­heer­lij­ken God.
Laten we doen zoals zij
en ook Gods hand en Gods leiding
proberen te zien.

Moeder van God

Op deze dag wordt het octaaf van kerstmis
afgesloten;
het is vandaag de achtste kerstdag,
vandaar de naam ‘octaaf’;
we sluiten hiermee het feest
van de geboorte van Jezus af
door onze aandacht te richten op Maria,
die moeder is geworden,
de moeder van God die in de tijd is geboren.
Toen een grote bis­schop­pen­ver­ga­dering,
het concilie van Efese,
in het jaar 431 plechtig had verklaard
dat Maria terecht Moeder van God genoemd mag worden,
gaf dat een enorme impuls
aan de Mariaverering.
Vanaf dat moment werden talloze kerken in het westen
- zoals ook deze kerk -
toegewijd aan Maria
of aan een bijzonder moment van haar leven.
Vóór die tijd was de Maria-verering eigenlijk voornamelijk
in het oosten te vinden geweest,
in landen als Syrië, Irak en Egypte,
die nu zo te lijden hebben
onder oorlog en geweld.

Wereldvredesdag

Het is vandaag wereldvredesdag.
Op de voorspraak van Maria
willen we vandaag dan ook bijzonder bidden
om vrede in de wereld,
in het bijzonder in die landen
met zo’n oer-oude christelijke traditie.
Juist in deze kerstdagen kwamen berichten naar buiten
dat de vermoedelijk oudste kerk van de wereld,
de huis­kerk van Doura Europos, die uit 231 na Christus stamt,
door IS vernietigd is of zwaar beschadigd...
We kunnen niet anders dan dit zeer betreuren en veroordelen.
Maar nog ernstiger dan deze culturele schade
is het leed dat aan zoveel mensen wordt gedaan.

Moderne slavernij

Paus Franciscus heeft dit jaar
zijn bood­schap voor deze dag
gewijd aan allerlei moderne vormen van slavernij.
Natuurlijk zal de paus daarbij ook hebben gedacht
aan de meisjes die door Boko Haram zijn ontvoerd.
Maar het is veel breder:
de paus spreekt over de vele mannen, vrouwen en kinderen
die dagelijks keihard en veel te lang moeten werken
tegen een hongerloontje,
zonder enige wettelijke bescherming;
hij heeft het over de vele migranten,
vluchtelingen vaak,
die honger moeten lijden en vaak beroofd worden
van hun weinige bezittingen,
fysiek en seksueel misbruikt worden
en na aankomst vaak onder inhumane omstandigheden
worden vastgezet.
De paus spreekt ook over de mannen en vrouwen
die in de prostitutie worden gedwongen,
waaronder vele minderjarigen.
En zo zijn er nog vele andere situaties te benoemen
waarin mensen in feite als slaven worden behandeld.
De paus roept regeringen, inter­nationale organisaties,
producenten en consumenten en ons allen
op om hierin verant­woor­de­lijk­heid te nemen,
te handelen en te denken vanuit een overtuiging
dat uiteindelijk alle mensen broeders en zusters van elkaar zijn
en hij nodigt ons uit om concrete tekens te stellen
door daden van hartelijke liefde
voor mensen die een vorm van moderne slavernij
moeten ondergaan.

Broeder­schap

Laten wij bidden om vrede,
laten we - als we vanuit ons geloof
toch met een zekere dankbaarheid terugkijken
en met vertrouwen vooruitkijken -
bidden dat in heel de wereld
dit jaar de broeder­schap tussen mensen,
de hartelijke verbondenheid
dit jaar kansen mag krijgen en groeien mag.... Amen

Terug