Arsacal
button
button
button


Maria van Hoorn en Franciscus feest in Hoorn

27e zondag door het jaar B

overweging_preek - gepubliceerd: zondag, 4 oktober 2015
Bij Maria van Hoorn
Bij Maria van Hoorn (foto: Ruud en Malou)

In de kerk van de HH. Cyriacus en Franciscus in Hoorn (de koepelkerk) mocht ik op zondag 4 oktober een feestelijke H. Mis vieren bij gelegenheid van een feestdag ter ere van Maria van Hoorn en de heilige Franciscus, mede-patroon van de kerk.
Het beeld van Maria van Hoorn uit ongeveer 1470, is eeuwenlang zoek geweest, maar in 2007 verworven door het Westfries museum, waar het heel het jaar te bewonderen is. Éénmaal per jaar komt het beeld naar de kerk, aan het begin van de oktobermaand wanneer tevens het feest van Franciscus wordt gevierd. Een ander middeleeuws beeld van Maria is iedere dag toegankelijk in de kerk. In het mooie stilte­cen­trum - een fraaie Mariakapel die iedere dag open is - kan men een kaarsje opsteken. Hier staat een 'Nood Gods', ook wel Pietá genoemd: een beeld van een zittende Maria, die haar dode zoon op haar schoot houdt.

Natuurlijk werd ook stil gestaan bij de bis­schop­pen­synode over het gezin, die vandaag in Rome begint.

Homilie


Broeders en zusters,

Deze zondag is aan alle kanten bijzonder
en ik ben dus blij dat we die samen kunnen vieren.

Twee beelden: kracht en lijden

We hebben vandaag het middeleeuwse beeld
van Maria van Hoorn in ons midden,
dat in de Middeleeuwen tot de reformatie
in Hoorn bijzondere verering genoot
en enkele jaren geleden weer is ontdekt
en is terug gekomen.
Dit beeld toont ons Maria
die ons haar Zoon geeft.
Maria straalt hier kracht en vertrouwen uit,
zij draagt een kroon
en onder haar voeten is de maan.
Die kracht heeft zij niet van zichzelf,
Maria is een gewone, arme vrouw;
het is de Heer
die op Zijn kleine dienstmaagd heeft neergezien.
Daarnaast is hier dat andere,
eveneens Middeleeuwse, Maria beeld,
dat nu in het stilte­cen­trum staat,
waar zoveel mensen binnenlopen
om even een kaarsje op te steken.
Hier zien we de andere kant van Maria:
het is een vrouw die lijdt en bedroefd is
om de dood van haar goddelijke Zoon.
Zij draagt haar dode kind op haar schoot
en dat doet pijn.
De oude Simeon had haar ooit voorspeld
dat een zwaard door haar ziel zou gaan
en die voorspelling is hier uitgekomen.
Tegelijkertijd is er een kracht
in die ziel van Maria,
die maakt dat zij standvastig bleef,
naast haar Zoon bleef staan,
hoe lelijk Hij ook
door anderen werd afge­schilderd
- als een boef, een misdadiger en een godslasteraar -
en dat zij haar vertrouwen bleef houden
in de zending van haar Zoon
om de mensen te verlossen.
Zij bleef in Hem geloven,
wat er ook gebeurde.

Een kaarsje voor Maria

Is het dan iets om je over te verbazen
dat zoveel mensen door de eeuwen
voor het beeld van Maria hebben stilgestaan,
er een kaarsje hebben opgestoken,
er een intentie aan hebben toevertrouwd?
Zelfs toen het beeld van Maria van Hoorn verdwenen was
en dat andere beeld, de Pietà,
na de bouw van deze kerk
een tijd bij zusters in Hoorn
ergens in hun klooster kwam te staan,
waren er mensen en families uit de stad
die regelmatig geld gaven aan de zusters
om in hun naam een kaarsje bij Maria op te steken.

Dicht bij ons

Ik denk dat we allemaal heel goed kunnen begrijpen
dat mensen naar Maria gaan
om bij haar hun zorgen neer te leggen,
om op haar voorspraak te bidden
voor alle intenties,
want Maria staat heel dicht bij ons.
Want ook al heeft zij
zo’n twintig eeuwen geleden geleefd,
ook al was zij de moeder van God,
wat zij heeft meegemaakt,
hoe zij er mee heeft moeten worstelen,
hoe zij eronder geleden heeft
en hoe zij geprobeerd heeft ondanks alles
het vertrouwen te bewaren,
kracht te vinden en standvastig te zijn,
dat is gewoon van alle tijden,
dat is precies wat wij allemaal ook moeten doen:
het is iets wat iedere vader of moeder ervaart
die zorgen heeft over een kind of een kleinkind;
het is iets wat je voelt
als je verdriet hebt
over een dierbare die je moet missen,
het is iets wat op je weg komt
als er door ziekte, werkloosheid, een scheiding
of op wat voor manier ook
een kruis komt op je levensweg.
Het helpt dan altijd gewoon menselijk al
wanneer we kijken naar anderen die het minder hebben,
naar mensen die slechter af zijn als wij,
zoals bij­voor­beeld nu de vele vluchtelingen
waarover we horen.
Als we onder ogen zien
hoeveel mensen moeten lijden,
kan ons dat helpen
om onszelf niet op te sluiten
in ons eigen verdriet.
Maar als we naar Maria kijken
komt daar nog een aspect bij:
het aspect van het vertrouwen,
dat er Iemand is die over ons waakt,
dat we - wat er ook gebeurt -
uiteindelijk in Gods handen zijn.

Een goede thuisbasis

Het evangelie zegt ons vandaag
dat we als kinderen moeten worden.
Een kind kan nog niet alles begrijpen,
maar als het goed is
- je hoopt dat voor ieder kind -
heeft het een lieve papa en mama
waardoor het kind veilig en geborgen is
en met vertrouwen kan leven.
Dat is voor een kind eigenlijk het allerbelangrijkste.
Je hoeft als ouders nooit jaloers te zijn
op ouders die veel geld hebben
en hun kinderen op hockey, paardrijden
én vioolles kunnen doen
en het mee kunnen nemen op de duurste vakanties,
want dat is het niet
wat een kind gelukkig maakt.
Je bent juist gelukkig
als je je geluk kunt vinden
in eenvoudige dingen.
En voor een kind
en eigenlijk voor ieder mens
is liefde en geborgenheid,
een goede thuisbasis
vele malen belangrijker
dan al dat andere.
Een kind is eenvoudig,
het leeft dan ergens ongecompliceerd,
een onbezorgde jeugd,
dat zou je ieder kind willen wensen.
Ieder kind, ieder mens
ondervindt natuurlijk ook weleens afwijzing,
we worden allemaal ook weleens niet zo goed behandeld,
maar als een kind een goed thuis heeft,
scheelt dat gewoon heel erg veel.
We kunnen allemaal veel aan
als we een goed thuisfront hebben.

Gods gezin

Zo staan ook wij tegenover de hemelse Vader:
als we het hart hebben van een kind,
ongecompliceerd, eenvoudig, vol vertrouwen,
gedragen door Gods liefde,
een goede band met God en met Maria
dan dragen we een grote innerlijke kracht met ons mee.
En zeker, er komen ook dan
best wel moeilijke tijden,
maar met die schat van het geloof en vertrouwen in je hart,
bezitten we een groot kapitaal!
Laten we dus doen als Maria
en naar haar toegaan
om ons door haar te laten sterken
in die geest van het kind­schap.

"Herstel mijn kerk"

We vieren vandaag natuurlijk ook
het feest van de heilige Franciscus,
mede-patroon van uw kerk.
Franciscus kreeg in een visioen
deze woorden te horen:
“Herstel mijn kerk”.
Hij had dat eerst heel letterlijk begrepen
en begon een kerkje op te knappen,
het kerkje van San Damiano,
dat we in Assisi nog steeds kunnen gaan zien.
Ook de paus zag in een droom
hoe Franciscus een scheef gezakte kerk
weer recht wist te krijgen.
Later begreep Franciscus
dat zijn opdracht breder was:
het ging niet alleen om een gebouw,
hij werd geroepen
om een geestelijke impuls te geven,
om te werken aan de geloofsopbouw;
hij moest zich inzetten
om de kerk als geloofs­ge­meen­schap
te herstellen,
daar ging het uiteindelijk om.

Herstel en geloofsopbouw

Ik weet dat er in deze parochie velen zijn
die zich inzetten voor het “herstel van de kerk”.
Sommigen doen dat in letterlijke zin
door te werken voor het behoud en herstel
van deze kerk
en de andere mooie kerk­ge­bouwen van de nieuwe parochie.
De betrokkenheid en inzet
zijn een teken dat de kerk hun ter harte gaat.
Dat is zeker belangrijk en goed,
maar het zal natuurlijk ook en vooral gaan
om de opbouw van de geloofs­ge­meen­schap:
dat we een ver­wel­ko­mende gemeen­schap zijn
waar nieuwe mensen
zich thuis kunnen voelen,
dat we vuur en overtuiging in ons hart hebben
om van ons geloof blijk te geven,
door wie wij zijn, door onze woorden en daden,
door onze openheid voor anderen,
heel bijzonder voor de zwaksten
in onze samenleving.
Zonder gelovig vuur en enthousiasme
zal een kerk een hol gebouw zijn,
een museum, een monument van het verleden.
Zoek de Heer,
neem toe in kracht,
houdt het vuur van de Geest
in U brandend.

Paus Franciscus en de synode

Tenslotte denken we vandaag ook even
aan paus Franciscus,
die zijn naamdag viert
en vandaag de algemene synode
over huwelijk en gezin zal openen.
Het evangelie van vandaag ging erover:
wat God verbonden heeft,
zal de mens niet scheiden.
Eigenlijk mogen we dit ook wel
als een bede verstaan
dat er in huwelijk en gezin
een goede, vaste basis mag zijn
van liefde en trouw,
waar jonge mensen gelukkig en voorspoedig
op kunnen groeien.
Niet voor niets is het huwelijk een sacrament,
dat wil zeggen een genade
en een beeld en teken
van de liefde en trouw
die God aan ons heeft belooft:
Ik zal er zijn voor jou,
in voor- en tegenspoed.
Laten we daarom vandaag ook bidden,
op de voorspraak van Maria van Hoorn,
om Gods zegen voor de synode in Rome,
dat die veel vruchten mag dragen.

En laten wij allen bidden en vragen
dat wij bij Maria
steeds weer kracht en troost mogen vinden
om onze levensweg te gaan
met geloof en vertrouwen.
Amen.

Terug