Arsacal
button
button
button
button


Gebed voor de Kerk bij een wijze herder

Franciscus van Sales, een bisschop naar Gods hart

nieuws - gepubliceerd: zondag, 2 september 2018
graf van franciscus van Sales
graf van franciscus van Sales

De afgelopen week had ik nog vakantiedagen en heb Annecy bezocht waar de H. Franciscus van Sales en de H. Johanna Francisca De Chantal hebben geleefd. Franciscus van Sales was een milde en wijze bisschop en een groot geestelijk leidsman. Bij zijn graf heb ik de H. Mis gevierd en bijzonder gebeden voor de kerk en de paus in een verwarde en woelige tijd. Een reactie op het nieuws van de laatste week.

Een oud-nuntius klaagt aan

Veel mensen waren de afgelopen weken geraakt door het nieuws uit de Verenigde Staten dat niet alleen een flink aantal van slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke kerk naar boven is gekomen, maar ook dat kerkelijke leiders dat stelselmatig hadden toegedekt. Daar kwam het nieuws bij over een kardinaal die homoseksuele contacten had gehad met (volwassen) mannen die onder zijn gezag stonden en over wie nu ook misbruik van een minderjarige werd bericht. Door de paus werd hij uit het kardinalencollege gezet en tot een leven van boete en afzondering in een klooster veroordeeld. Daarna kwam de beschuldiging van een oud-nuntius (ambassadeur van de paus) in de Verenigde Staten die stelde dat paus Benedictus XVI deze kardinaal al tot een leven van afzondering had veroordeeld. Daar was feitelijk geen of nauwelijks gevolg aan gegeven. De oud-nuntius weet dit aan de opstelling van paus Franciscus.

Zorg voor slachtoffers

Het is duidelijk dat ik niet in staat ben om erover te oordelen en dat is ook niet mijn zaak. Ik veroordeel iedere vorm van seksueel misbruik; er moet recht worden gedaan aan slachtoffers, aan wie groot leed is aangedaan door mensen die als geestelijken staan voor een totaal andere moraal. We moeten duidelijk blijven maken dat we aan de kant van de slachtoffers willen en moeten staan. Natuurlijk geldt dit niet alleen voor mensen die slachtoffer geworden zijn van het handelen van vertegen­woor­digers binnen de katholieke kerk, er zou ook nagedacht moeten worden over goede procedures voor mensen die binnen jeugdzorg, in familie­ver­band, binnen het onderwijs of op andere terreinen van de samenleving slachtoffer van misbruik zijn geworden.Wat dat betreft is de katholieke kerk een duidelijk identificeerbare, wereldwijde 'organisatie' en dat werkt anders dan bij sportclubs, jeugdbeweging, onderwijs of jeugdzorg.

Behandeling klachten misbruik: heldere procedures

Binnen de katholieke kerk is sinds het begin van dit millennium toch wel veel gedaan, niet alleen in Nederland - Deetman-rapport en klachten­regelingen - maar zeker ook bij­voor­beeld in de Verenigde Staten. Een klein lichtpuntje - hopelijk - was dat het Pennsylvania-onderzoek over de laatste zeventig jaar, weinig recentere gevallen had gevonden. Ook in de Amerikaanse bisdommen zijn nieuwe regelingen voor de behandeling van misbruik van kracht geworden met Boards van leken-specialisten die een advies geven inzake de besluit­vor­ming door bis­schop­pen. In mijn ervaring leidt dat nu ook tot overtrokken reacties, waardoor een beschuldiging van seksueel misbruik soms wordt aanvaard zonder voldoende grond. Men moet er helaas ook rekening mee houden dat er kwaadwillige mensen zijn die deze weg 'gebruiken' om iemand 'uit te schakelen'. Zelf zie ik een voordeel in heldere procedures - ook voor het beoordelen van ambtsmisbruik door bis­schop­pen - waarin een goede en publieke jurisprudentie kan worden opgebouwd. Een bisschop die het celibaat met een zekere stelselmatigheid niet onderhoudt, kan niet in functie blijven. Hoe kan hij anders het 'evangelie van het gezin' verkondigen?

Thema blijft op de agenda

We zullen er rekening mee moeten houden dat het thema van het misbruik nog jaren lang onze aandacht zal blijven vragen. Land voor land komt aan de beurt waar het misbruik binnen de katholieke kerk betreft en we hebben nog lang niet alle landen gehad... Ik hoop en bid dat dit alles tot iets goeds mag leiden, in ieder geval tot een grotere 'awareness' van het probleem van seksueel misbruik en een meer adequate wijze om misbruik te voorkomen, te bestrijden en te bestraffen en de slachtoffers bij te staan.

Laten we intussen bidden voor de kerk en voor de paus die in een moeilijke tijd leiding moet geven aan de kerk.

De 'duistere klaarte' van het geloof

Tot besluit een kleine tekst van de heilige Franciscus van Sales, die tamelijk los staat van het voorgaande, maar misschien een hulp kan zijn voor ieder die onder de situatie van de kerk lijdt:

“God openbaart ons de waarheden van het geloof in een schemerig duister: we zien de waarheden niet, we vermoeden ze alleen maar. Als de aarde overdekt is met nevels, kunnen we ook vaak de zon niet zien, maar toch nemen we in de richting van waar ze staat, iets meer licht waar. We zien haar dus, om zo te zeggen, zonder haar te zien. Van de ene kant zien we haar niet zo goed, dat we zouden kunnen zeggen dat we haar zien; van de andere kant zien we niet zo weinig van haar dat we zouden moeten zeggen: we zien ze helemaal niet.

Deze ‘duistere klaarte’ van het geloof is niet onze geest binnengedrongen via logische conclusies en onweerlegbare bewijzen, maar ze heeft ons za chtjes overweldigd door er alleen maar te zijn. Toch spreekt ze ons verstand zo krahctig aan dat we zekerder kunnen zijn van de waarheid van het geloof dan van alles ter wereld waar we zeker van menen te zijn. We kunnen van de waarheid van het geloof zo overtuigd raken dat, daarbij vergeleken, elke bewijsvoering als het ware ongeloof­waar­dig wordt.”

(Theotime, II.14, uit: Woorden van vertrouwen, Averbode, 1978)

Terug